Trước thềm cuộc đàm phán giữa các phái đoàn Mỹ và Ukraine về việc chấm dứt xung đột với Nga, Tổng thống Ukraine dự kiến sẽ tới Saudi Arabia ngày 10/3 để gặp Thái tử Mohammed bin Salman.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman. Ảnh: Dịch vụ Báo chí Tổng thống Ukraine
Theo hãng tin Reuters, Tổng thống Ukraine ngày 10/3 dự kiến sẽ gặp Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, người đã đóng vai trò trung gian kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022, trong đó bao gồm cả việc làm trung gian trao đổi tù nhân và tổ chức các cuộc đàm phán giữa Nga và Mỹ hồi tháng trước.
Cuộc gặp gỡ này diễn ra trước thềm cuộc đàm phán ngày 11/3 giữa các quan chức Mỹ và Ukraine về một thỏa thuận khoáng sản song phương và cách chấm dứt xung đột. Đây là cuộc gặp mặt đầu tiên kể từ lần gặp không tốt đẹp tại Nhà Trắng giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Volodymyr Zelensky.
Tuy nhiên, ông Zelensky cho biết ông sẽ không tham gia vào cuộc đàm phán. Thay vào đó, phái đoàn Ukraine sẽ bao gồm Chánh văn phòng Andriy Yermak, Bộ trưởng Ngoại giao Andriy Sybiha và Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov. Về phía Mỹ, Ngoại trưởng Marco Rubio, Cố vấn An ninh Quốc gia Mike Waltz và đặc phái viên Steve Witkoff đã được xác nhận sẽ tham gia vào cuộc gặp.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định: “Chúng tôi hoàn toàn cam kết đối thoại mang tính xây dựng và chúng tôi hy vọng sẽ thảo luận và thống nhất về các quyết định và bước đi cần thiết. Các đề xuất thực tế đang được đưa ra và chìa khóa nằm ở việc phải hành động nhanh chóng và hiệu quả".
Trong khi đó, Đặc phái viên của ông Trump là ông Steve Witkoff - người sắp xếp các cuộc đàm phán – cho biết ý tưởng của cuộc gặp mặt sẽ xoay quanh việc "đưa ra một khuôn khổ cho một thỏa thuận hòa bình và một lệnh ngừng bắn ban đầu".
Trước đó khi nhận định về khả năng Mỹ tiếp tục viện trợ quân sự cho Ukraine nếu nước này ký kết quan hệ đối tác về việc phát triển các mỏ khoáng sản quan trọng, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trên Air Force One ngày 9/3 rằng: "Tôi nghĩ họ sẽ ký thỏa thuận khoáng sản, nhưng tôi cần họ phải mong muốn hòa bình. Hiện Ukraine vẫn chưa thể hiện điều đó ở mức độ mà họ nên làm, nhưng tôi nghĩ họ sẽ làm vậy. Tôi nghĩ điều đó sẽ rõ ràng trong hai hoặc ba ngày tới. Tôi nghĩ, cuối cùng, chúng ta sẽ có hòa bình”.
Ông cũng đồng thời nhắc lại ưu tiên của ông là làm trung gian cho lệnh ngừng bắn giữa Nga và Ukraine để cứu "mạng sống con người" trên chiến trường. Ông cho biết ông mong đợi một "kết quả tốt" từ các cuộc đàm phán Mỹ - Ukraine đã lên kế hoạch tại Saudi Arabia.
Tính tới hiện tại, Tổng thống Ukraine đã đưa ra lời kêu gọi ngừng bắn trên không và trên biển, cũng như trao đổi tù binh. Tuy nhiên, Nga phản đối ý tưởng về một lệnh ngừng bắn tạm thời – ý tưởng được cả Anh và Pháp đề xuất – với nguyên nhân đây chỉ là một nỗ lực để kéo dài thời gian cho Kiev và ngăn chặn sự sụp đổ quân sự của nước này.
Moscow cũng nhiều lần tuyên bố rằng không thể có hòa bình lâu dài nếu không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột, trong đó bao gồm cả việc NATO mở rộng về phía đông. Các yêu cầu của quốc gia này bao gồm việc Ukraine từ bỏ tham vọng gia nhập NATO, trở thành một quốc gia trung lập với quân đội hạn chế và chấp nhận việc Crimea và 4 khu vực khác sáp nhập vào Nga.