Mọi cuộc làm ăn buôn bán bị dừng do thuế quan thay đổi liên tục
Mức thuế mới áp dụng đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã gây sốc cho các chính phủ và nhà đầu tư trên toàn thế giới, nhanh chóng dẫn đến các mối đe dọa trả đũa cũng như kêu gọi đàm phán khi các ngành công nghiệp hỗn loạn và chứng khoán toàn cầu lao dốc.
Trung Quốc cáo buộc Hoa Kỳ "bắt nạt" và Liên minh châu Âu hứa sẽ có biện pháp đối phó "mạnh mẽ", với các quan chức Pháp đề xuất đánh thuế các công ty công nghệ khổng lồ của Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, Vương quốc Anh và Nhật Bản, cùng với những nước khác, đã bày tỏ hy vọng về một thỏa thuận với Trump và kiềm chế không nói về việc trả đũa nền kinh tế lớn nhất thế giới, vì lo ngại rằng việc áp thuế của riêng họ đối với hàng hóa của Mỹ sẽ chỉ khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn.
“Các thị trường sẽ bùng nổ, cổ phiếu sẽ bùng nổ và đất nước sẽ bùng nổ”, Trump nói.
Trung Quốc đã công bố các biện pháp trả đũa
Trung Quốc, một nước xuất khẩu chính sang Hoa Kỳ mọi thứ từ quần áo đến đồ dùng nhà bếp, đã công bố một loạt các biện pháp trả đũa dự kiến sẽ làm tăng giá cho người tiêu dùng Hoa Kỳ.
“Không có bên nào chiến thắng trong các cuộc chiến thương mại và chiến tranh thuế quan”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun cho biết. “Rõ ràng với mọi người rằng ngày càng có nhiều quốc gia phản đối các hành động bắt nạt đơn phương của Hoa Kỳ”.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã gặp gỡ đại diện từ các ngành thương mại chính bị ảnh hưởng bởi thuế quan, như rượu vang và rượu mạnh, mỹ phẩm và máy bay, sau khi kêu gọi các doanh nghiệp đình chỉ mọi khoản đầu tư vào Hoa Kỳ. “Thông điệp của việc các công ty lớn của châu Âu đầu tư hàng tỷ euro vào nền kinh tế Hoa Kỳ vào thời điểm họ đang tấn công chúng ta là gì?” Macron hỏi.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen lên án các khoản thuế của Trump là "đòn giáng mạnh vào nền kinh tế thế giới" nhưng vẫn chưa công bố các biện pháp đối phó mới. Bà cho biết ủy ban - đơn vị xử lý các vấn đề thương mại cho 27 quốc gia thành viên EU - "luôn sẵn sàng" đàm phán.
Các nhà phân tích cho rằng sẽ chẳng có lợi ích gì từ một cuộc chiến thương mại toàn diện, vì mức thuế quan cao hơn có thể kìm hãm tăng trưởng và làm tăng lạm phát.
"Châu Âu sẽ phải phản ứng, nhưng nghịch lý là EU sẽ tốt hơn nếu không làm gì cả", Matteo Villa, một nhà phân tích cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chính trị Quốc tế của Ý cho biết.
"Trump dường như chỉ hiểu ngôn ngữ của vũ lực, và điều này cho thấy cần phải có một phản ứng mạnh mẽ và ngay lập tức", Villa cho biết. "Hy vọng, ở Brussels, là phản ứng sẽ đủ mạnh để thúc đẩy Trump đàm phán và sớm rút lui".
Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã nói với Đài truyền hình nhà nước Ý vào thứ năm rằng bà hy vọng chính xác điều đó.
“Chúng ta cần mở một cuộc thảo luận trung thực về vấn đề này với người Mỹ, với mục tiêu — ít nhất là theo quan điểm của tôi — là xóa bỏ thuế quan, chứ không phải tăng thuế quan”, Meloni nói.
Cho đến nay, chiến lược của châu Âu là hạn chế trả đũa đối với một số mặt hàng nhạy cảm về mặt chính trị, như rượu whisky và xe máy Harley-Davidson, trong nỗ lực thúc đẩy Hoa Kỳ vào bàn đàm phán.
Các nhà kinh tế cho biết châu Âu có thể mở rộng cuộc chiến thương mại sang lĩnh vực dịch vụ rộng lớn bằng cách nhắm mục tiêu vào Big Tech — một danh mục dễ bị trả đũa hơn vì Hoa Kỳ xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu.
Phản ứng của EU có thể bao gồm đánh thuế đối với các công ty kỹ thuật số khổng lồ của Hoa Kỳ như Google, Apple, Meta, Amazon và Microsoft, như các quan chức Pháp đã khuyến nghị.
Nhật Bản, nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Hoa Kỳ và là đồng minh thân cận nhất của nước này tại châu Á, có kế hoạch đánh giá tác động của thuế quan, Chánh văn phòng Nội các Yoshimasa Hayashi cho biết, thể hiện cách tiếp cận mang tính hòa giải hơn.
Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Chicago Austan Goolsbee hôm thứ Năm đã đưa ra một đánh giá thẳng thắn khác thường về chính sách quản lý, nói rằng thuế quan có nguy cơ gây ra "cú sốc đình lạm" có thể thách thức khả năng phản ứng của Fed.
"Thuế quan giống như một cú sốc cung tiêu cực. Đó là cú sốc đình lạm", ông nói trong một cuộc trò chuyện bên lò sưởi do Câu lạc bộ Kinh tế New York tổ chức. "Không có một sổ tay hướng dẫn chung nào về cách một ngân hàng trung ương nên ứng phó với cú sốc đình lạm".
“stagflationary shock”
Tình trạng đình lạm là tình trạng tăng trưởng kinh tế chậm đi kèm với lạm phát cao, đây là tình huống nguy hiểm đối với ngân hàng trung ương vì ngân hàng này thiếu các công cụ để giải quyết cả hai vấn đề cùng một lúc.
Những bình luận của Goolsbee, người từng là cố vấn kinh tế hàng đầu của Tổng thống Barack Obama, đặc biệt đáng chú ý vì các quan chức Fed thường tránh công khai cân nhắc các quyết định của tổng thống.
Hôm thứ Tư, Tổng thống Donald Trump đã tạm dừng các mức thuế quan lớn được gọi là có đi có lại mà ông đã áp dụng đối với hàng chục quốc gia chỉ vài giờ trước đó, đồng thời tăng thuế đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc lên mức đáng kinh ngạc là 145 phần trăm. Trước đó, Trung Quốc đã trả đũa loạt thuế quan của Trump bằng cách tăng thuế suất của riêng mình đối với hàng hóa của Hoa Kỳ lên 84 phần trăm.
Hôm thứ Năm, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett cho biết mức thuế cơ bản 10 phần trăm của Trump đối với hầu hết các mặt hàng nhập khẩu sẽ được duy trì.
Goolsbee cho biết chế độ thuế quan mới mạnh hơn nhiều so với những gì các nhà kinh tế của Fed Chicago dự đoán.