Theo như vào ngày 7/4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cảnh báo chuyến thăm này nếu diễn ra sẽ bị coi là vượt qua “vạch đỏ” của Bắc Kinh, sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi có kế hoạch đến Đài Bắc cuối tuần này, nhưng phải hoãn vì COVID-19.
Trong cuộc điện đàm với Tham tán Pháp Emmanuel Bonne, ông Vương cảnh báo Washington sẽ phải chịu trách nhiệm về chuyến thăm Đài Loan (Trung Quốc).Cuộc điện đàm diễn ra sau khi bà Pelosi hoãn chuyến thăm vì bà mắc COVID-19. Dù chưa có xác nhận chính thức, Đài Bắc đã nhận được thông tin về lịch trình của bà sau khi rời Nhật Bản.Văn phòng của bà Pelosi không nói liệu bà có sắp xếp lại lịch trình, hay liệu kế hoạch có bao gồm Đài Loan hay không.
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Vương Nghị cáo buộc Mỹ áp “tiêu chuẩn kép trắng trợn”. Ông nói rằng Mỹ kêu gọi tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ cho Ukraine, nhưng “công khai giẫm lên vạch đỏ trong nguyên tắc Một Trung Quốc”.“Nếu bà Pelosi, một lãnh đạo chính trị của Mỹ, đến thăm Đài Loan, đó sẽ là hành động khiêu khích ác ý chống lại chủ quyền, can thiệp thô bạo vào các vấn đề nội bộ của Trung Quốc, và sẽ gửi đi một tín hiệu chính trị cực kỳ nguy hiểm ra thế giới bên ngoài. Nếu Mỹ khăng khăng làm theo cách của họ, Trung Quốc chắc chắn sẽ có phản ứng cứng rắn và phía Mỹ sẽ phải chịu mọi hậu quả”, ông Vương nói.
Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy PelosiẢnh: AP
Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tần Cương đã gửi phản đối lên Quốc hội và Chính phủ Mỹ, kêu gọi bà Pelosi không thăm Đài Loan, theo thông cáo của Đại sứ quán. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên nói rằng Bắc Kinh chúc bà Pelosi nhanh chóng phục hồi và “huỷ chuyến thăm thay vì chỉ hoãn”.
Ông Shi Yinhong, một chuyên gia về quan hệ quốc tế tại ĐH Nhân dân Bắc Kinh, cho rằng chuyến thăm của bà Pelosi đến Đài Loan sẽ là hành động khiêu khích, thách thức giới hạn của Trung Quốc. Bắc Kinh có thể phản ứng bằng cách trừng phạt bà Pelosi và tập trận thường xuyên hơn ở gần đảo Đài Loan.“Chính sách cơ bản của Mỹ với Đài Loan chưa thay đổi. Họ phản đối thay đổi nguyên trạng ở eo biển Đài Loan. Trong khuôn khổ này, họ đang dành nhiều ủng hộ cho Đài Loan”, ông Shi nói với South China Morning Post.
Tháng trước, cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo thăm Đài Bắc. Một số quan chức nội các Mỹ dưới thời chính quyền Donald Trump cũng đã đến hòn đảo.Tuy nhiên, chuyến thăm của bà Pelosi sẽ có ý nghĩa lớn hơn vì quyền hạn cao hơn mà bà đang có ở Washington. Chủ tịch Hạ viện Mỹ gần đây nhất đến Đài Bắc là ông Newt Gingrich, người của đảng Cộng hoà, với chuyến thăm vào năm 1997.
Wang Jianmin, một chuyên gia nghiên cứu về Đài Loan tại ĐH Sư phạm Mân Nam ở tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc), kêu gọi Bắc Kinh có hành động mạnh hơn nếu bà Pelosi đến Đài Loan, như dừng đối thoại cấp cao và dừng hợp tác về biến đổi khí hậu.“Đây là một trong những cách của Mỹ để dùng Đài Loan nhằm khống chế Trung Quốc. Họ sẽ luôn chơi quân bài Đài Loan và sẽ có những bước đi nguy hiểm hơn trong tương lai”, ông Wang nói.