[luyenchuong3000]

Thành phố Santa Ana muốn cho người không phải công dân được bỏ phiếu trong bầu cử địa phương kể từ năm 2028. Dân Santa Ana sẽ bầu cử ngày 5 tháng 11 năm 2024 để quyết định chuyện này.
Ủy viên Thái Việt Phan, Johnathan Hernandez, Benjamin Vazquez, và Jessie Lopez đã bỏ phiếu thuận để đưa chuyện này ra trước cử tri. Ủy viên Phil Bacerra, David Penaloza, và Thị trưởng Valerie Amezcua đã bỏ phiếu chống.
Hernandez cho biết: "Bỏ phiếu trong bầu cử địa phương không phải phi pháp nếu người đó đủ điều kiện bỏ phiếu đúng theo luật hiện hành ở địa phương đó," trích chính sách nào giờ của Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ. "Và chuyện bàn cãi hôm nay phải do cử tri quyết định."
Vazquez và Hernandez nói rằng người không phải công dân chiếm khoảng 24% dân số Santa Ana, trích số liệu thống kê của Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ. Và những người nhập cư, bao gồm người không phải công dân, ở Quận Cam đã đóng góp 10.5 tỷ USD tiền thuế vào năm 2018, theo Hội đồng Di trú Hoa Kỳ. Nhưng người không phải công dân nào giờ không được bỏ phiếu trong bầu cử địa phương làm ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày của họ.
Nếu cử tri chấp thuận, thì điều lệ thành phố sẽ được sửa đổi để cho phép người không phải công dân được bầu cử trong bầu cử thành phố.
Vazquez nói: "Có tới 60,000 người nhập cư đang bị tước quyền ở Santa Ana. Chúng ta nào giờ bỏ mặc mấy người hoàn cảnh khó khăn cần giúp đỡ nhiều nhất. Nhưng giải quyết vấn đề này sẽ không dễ dàng chút nào. Chúng tôi chỉ muốn làm chuyện phải đạo."
Penaloza nói ông nghĩ khả năng cho phép người không phải công dân được bỏ phiếu là bàn cãi "chính đáng", nhưng không ủng hộ đưa chuyện này ra cho cử tri bầu cử vì ông vẫn còn vướng mắc về chuyện lỡ mà thành phố khuếch trương từ bầu cử địa phương thành bầu cử quốc gia thì sẽ ảnh hưởng tới khả năng nộp đơn xin quốc tịch của người ta như thế nào.
Penaloza nói: "Chúng ta sẽ quăng chuyện này qua người quản lý thành phố mà chưa có định hướng gì rõ ràng. Cụ thể là luật sư thành phố và người quản lý thành phố trong cuộc họp gần đây nhất đã hỏi nhiều lần là điều lệ này chính xác sẽ áp dụng cho ai. Rồi làm sao để cho mấy người đó đăng ký để được bỏ phiếu? Phải xét yếu tố cư trú? Rồi bầu cử xong thì lá phiếu sẽ được xử lý thế nào? Ai sẽ nắm trách nhiệm xử lý các lá phiếu này? Ai sẽ được gửi phiếu bầu qua đường bưu điện? Nào giờ chưa ai bàn tới."
Bà Thái Việt Phan thì nói trước tiên thành phố phải cần tìm hiểu coi liệu cử tri có muốn người không phải công dân được bỏ phiếu ở Santa Ana hay không rồi sau đó mới giải quyết mấy chuyện khác về sau.
Bà Thái Việt Phan nói: "Nếu cử tri thành phố Santa Ana quyết định là không thì chúng ta sẽ không làm vậy. Mà tôi nghĩ quan trọng nhất là phải nghe ý kiến ​​của người dân trước về chuyện này rồi mới mướn chuyên gia tư vấn và những chuyện tương tự... Rồi nếu đúng là cử tri muốn như vậy, đơn giản thôi, mình sẽ bắt bộ máy hành chính chạy cho được tại dân muốn như vậy mà."
Đây không phải là lần đầu các quan chức Santa Ana cân nhắc việc mở rộng quyền bầu cử cho người không phải công dân. Lần đầu tiên là vào tháng 7 năm 2022, nhưng hội đồng chốt lại lúc đó là chưa có đủ thời gian để tiến hành các nghiên cứu cần thiết trước khi đưa vô lá phiếu.
Hiện tại, 17 khu vực pháp lý trong nước cho phép người không phải công dân được bỏ phiếu hợp pháp trong bầu cử địa phương. Tại San Francisco, tòa phúc thẩm tiểu bang vào tháng 8 năm 2023 đã phán giữ nguyên hiến chương đã được sửa đổi trước đó để cho phép người không phải công dân được bỏ phiếu bầu cử hội đồng trường.
Luật sư Thành phố Sonia Carvalho cho biết: "Sau chỉ đạo đầu tiên được hội đồng đưa ra, chúng tôi đã nghiên cứu các vấn đề pháp lý, nhưng đó là thời trước Lacy, vì vậy chúng tôi đã sẵn sàng tư vấn về các vấn đề pháp lý".
Carvalho cho biết lúc đó nhóm của cô cũng chưa được chỉ đạo thuê chuyên gia tư vấn nghiên cứu và lập kế hoạch thực hiện.
Carvalho cho biết, nếu được cử tri chấp thuận, đề xuất này chắc chắn sẽ bị giám sát pháp lý làm khó và Hội đồng thành phố nên chuẩn bị ngân sách ban đầu là 500,000 đồng cho chi phí pháp lý.
"Tôi nghĩ điều đó có thể giúp chúng tôi vượt qua một số thử thách ban đầu. Nếu nó vượt qua (thông qua) nhiều cấp độ kháng cáo, tôi thấy số đó sẽ tăng tới gấp đôi," Carvalho nói. "Tôi có thể nói với bạn rằng với các chính sách trước đây mà Hội đồng đã tiến hành, chẳng hạn như ổn định tiền thuê nhà và những chính sách tiến bộ hơn một chút, hiện tại chúng tôi có ba trường hợp."
Biện pháp bỏ phiếu dự kiến ​​​​sẽ tốn khoảng 8,500 đồng.
Các thành phố khác của Quận Cam cũng sẵn sàng đưa ra các câu hỏi liên quan đến bầu cử cho cử tri vào năm nay. Ví dụ, cư dân Irvine sẽ quyết định xem họ có muốn tăng quy mô hội đồng của mình hay không và chuyển sang các cuộc bầu cử theo quận. (OCRegister