PDA

View Full Version : Lật lại thời kỳ hăng nước ngọt Pepsi sở hữu hải quân lớn thứ sáu thế giới


vuitoichat
12-31-2021, 13:29
Việc ít ai biết rằng Pepsi đă trải qua một lịch sử khá độc đáo, liên quan đến một thỏa thuận thời Chiến tranh Lạnh với Nga và quyền sở hữu tạm thời một lực lượng hải quân lớn thứ sáu trên thế giới, với hăng sản xuất nước ngọt nổi tiếng của Mỹ đă từng sở hữu hạm đội tàu chiến mặt nước và tàu ngầm với quy mô lớn ttrên thế giới, bởi Pepsi là một trong những thương hiệu Mỹ mang tính biểu tượng nhất trên thế giới và bạn hẳn từng băn khoăn liệu nó hay Coca-Cola là loại nước giải khát cao cấp hơn.

Thoả thuận "lạ" giữa Pepsi và Liên Xô

Theo trang warhistory, sau sự kiện Nga phóng vệ tinh Sputnik 1 lên quỹ đạo, nước Mỹ nỗ lực t́m cách lấy lại vị thế của ḿnh trên trường thế giới và chứng tỏ rằng mô h́nh kinh tế của họ ưu việt hơn mô h́nh của Liên Xô. Năm 1959, Tổng thống Mỹ khi đó là Dwight D. Eisenhower cảm thấy cách tốt nhất để làm điều này là mang văn hóa Mỹ đến với người Nga, cho họ thấy những lợi ích của một xă hội tư bản.

Để thực hiện điều đó, chính phủ Mỹ tổ chức Triển lăm Quốc gia Mỹ tại Công viên Sokolniki của Moskva. Một loạt thương hiệu Mỹ đă tài trợ các gian hàng và triển lăm, bao gồm Pepsi, Disney, IBM và Dixie Cup Inc…. Đích thân Phó Tổng thống Mỹ khi đó là Richard Nixon tham dự lễ khai mạc.
https://www.vietbf.com/forum/attachment.php?attac hmentid=1965032&stc=1&d=1640957159
Lănh đạo Liên Xô Nikita Krushchev (thứ hai từ trái sang) và Phó Tổng thống Mỹ Richard Nixon (thứ ba từ trái sang) uống Pepsi trong cốc giấy tại Triển lăm Quốc gia Mỹ ở Moskva năm 1959. Ảnh: Getty Images

Tại triển lăm, Nixon và nhà lănh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev đă tranh luận sôi nổi về chủ đề chủ nghĩa cộng sản so sánh với chủ nghĩa tư bản và tính hiệu quả của các mô h́nh kinh tế được Liên Xô áp dụng. Để "hạ nhiệt" bầu không khí có vẻ dần căng thẳng, Giám đốc thị trường quốc tế của Pepsi là Donald Kendall đă mời nhà lănh đạo Liên Xô một ly Pepsi, ông Khrushchev uống và vô cùng thích thú.

Vài năm sau triển lăm, Liên Xô mong muốn đạt được một thỏa thuận với Pepsi nhằm đảm bảo các sản phẩm của công ty sẽ có mặt lâu dài ở nước Nga Xô-viết. Tuy nhiên, v́ đồng ruble Nga không được chấp nhận trên toàn thế giới, nên đă xảy ra rắc rối về vấn đề thanh toán cho thoả thuận. Đúng lúc này, một ư tưởng mới đă xuất hiện: đó là rượu vodka.
https://www.vietbf.com/forum/attachment.php?attac hmentid=1965033&stc=1&d=1640957159
Biểu tượng Pepsi bằng tiếng Anh và tiếng Nga ở Nga. Ảnh: Getty Images

Theo thỏa thuận mới, Liên Xô sẽ cung cấp rượu vodka do công ty nhà nước của họ, Stolichnaya sản xuất, để bán lại ở Mỹ, đổi lấy Pepsi. Kết quả là công ty nước ngọt danh tiếng Mỹ trở thành doanh nghiệp đầu tiên đảm bảo một thỏa thuận như vậy giữa Mỹ và Liên Xô ngay trong Chiến tranh Lạnh.

Rượu vodka Stolichnaya trở nên nổi tiếng gần như ngay lập tức khi thâm nhập thị trường Mỹ. Năm 1973, công ty Nga bán được khoảng 30.000 chai mỗi năm tại Mỹ, và năm 1978 đạt 200.000 chai hàng năm. Đến năm 1980, doanh số bán hàng của Stolichnaya đă lên đến 1 triệu chai mỗi năm, khiến nó trở thành loại vodka phổ biến thứ hai ở Mỹ.

Đổi Pepsi lấy đội tàu chiến

Vào cuối những năm 1980, thỏa thuận giữa Liên Xô với Pepsi hết hạn. Tuy nhiên, không giống như những năm trước, vodka của Stolichnaya lúc này không đủ để công ty Mỹ vừa ư. Nguyên nhân là do sự kiện Liên Xô đưa quân vào Afghanistan, dẫn đến việc người Mỹ tẩy chay các sản phẩm của Nga, bao gồm cả rượu vodka. Thương hiệu vodka Thụy Điển Absolut nhanh chóng vượt qua Stolichnaya về mức độ nổi tiếng tại Mỹ.

Liên Xô không muốn mất Pepsi, v́ vậy họ đă chọn một công cụ thương mại khá phi chính thống với công ty nước ngọt Mỹ. Để đổi lấy sản phẩm nước ngọt ưa thích, Moskva chấp nhận cung cấp cho Pepsi một đội tàu, bao gồm 17 tàu ngầm, một tàu khu trục nhỏ, một tàu tuần dương và một tàu khu trục.
https://www.vietbf.com/forum/attachment.php?attac hmentid=1965034&stc=1&d=1640957159
Binh sĩ Liên Xô ở Afghanistan năm 1979. Ảnh: Getty Images

Ngân sách ưu tiên quốc pḥng thời Chiến tranh Lạnh của Liên Xô dẫn đến thặng dư trang thiết bị cho lực lượng vũ trang, nhưng các tàu mặt nước và tàu ngầm được trao cho Pepsi th́ đều đang trong t́nh trạng hư hỏng nghiêm trọng. Chỉ có một con tàu thực sự đủ khả năng đi biển, trong khi tất cả các tàu ngầm đều gặp vấn đề rỉ sét nghiêm trọng.

“Ngay cả giá trị phế liệu cũng thấp do các con tàu bị ăn ṃn nhiều và bị ô nhiễm nhiên liệu, dầu bôi trơn, PCB (Polychlorinated Biphenyls), c̣n pin bị ṛ rỉ axit", tờ Southern viết. "Nếu Pepsi không bán chúng làm phế liệu, th́ họ sẽ phải tốn kém kha khá để trả lại, v́ hầu hết các sản phẩm đều cần bơm nước ra liên tục hoặc ch́m nghỉm nhanh chóng."

Tất nhiên, chính phủ Mỹ không hài ḷng về thỏa thuận mà Pepsi đă thực hiện với Liên Xô. Để trấn an tâm lư giới chức, Giám đốc quốc tế của Pepsi Donald Kendall lưu ư Lầu Năm Góc rằng ông đă cố gắng giảm số lượng tàu chiến mà người Nga sử dụng. Kendall nói: “Tôi đang phá hủy Liên Xô nhanh hơn các ông”.
https://www.vietbf.com/forum/attachment.php?attac hmentid=1965035&stc=1&d=1640957173
Cựu lănh đạo Pepsi Donald Kendall trong ảnh chụp năm 2006. Ảnh: Getty Images

Cuối cùng, Pepsi đă bán đội tàu cũ cho một công ty tái chế của Thụy Điển làm phế liệu, v́ họ cần bù lại chi phí vận chuyển sản phẩm của ḿnh tới Liên Xô.

Như vậy trong một thời gian, Pepsi đă là chủ sở hữu của một trong những lực lượng hải quân lớn nhất thế giới, và điều đó cho thấy điều ǵ có thể xảy ra khi công dân của một quốc gia thực sự yêu thích một sản phẩm tiêu dùng nào đó.