Cha của Tập Cận B́nh là ông Tập Trọng Huân. Sau khi con trai ông trở thành lănh đạo cao nhất của Trung Quốc, vị thế của ông Huân đă gia tăng đáng kể. Tiếp theo là thành tựu lănh đạo của ông được nhắc đến nhiều hơn.
Bức tượng bằng đá granite nặng 60 tấn đặt trong một công viên có diện tích bằng 40 sân bóng đá tại huyện Phú B́nh (tỉnh Thiểm Tây, miền Trung của Trung Quốc) cho du khách ấn tượng rơ ràng về vị thế của cựu phó thủ tướng Tập Trọng Huân, người đồng thời là cha của Chủ tịch đương nhiệm Tập Cận B́nh.
Financial Times nhận định chỉ có một số ít lănh đạo Trung Quốc nhận được sự tưởng nhớ tương tự.
Nỗ lực từ địa phương
Khi khu tưởng niệm ông Tập Trọng Huân hoàn thành vào năm 2005, diện tích của nó không hơn một sân bóng đá. Thế nhưng, khu vực này đă nhanh chóng "mở rộng" sau khi con trai ông trở thành lănh đạo cao nhất của Trung Quốc. Năm 2012, sách tiểu sử, series truyền h́nh và thậm chí cả bộ tem bưu chính tưởng niệm ông Tập Trọng Huân đă được phát hành.
Bộ tem được phát hành hồi năm 2013, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh ông Tập Trọng Huân. Ảnh: Reuters.
Financial Times nhận định người ta không quá bất ngờ khi ông Tập Cận B́nh là tâm điểm trong bức ảnh lớn nhất được trưng bày tại Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Trung Quốc vào tháng này, nhân dịp kỷ niệm 40 năm đổi mới của Trung Quốc. H́nh ảnh Chủ tịch Tập vốn đă ngập tràn truyền thông Trung Quốc trong 5 năm qua.
Không những vậy, cha của Chủ tịch Tập, ông Tập Trọng Huân c̣n trở thành nhân vật chính trong bức tranh lớn thứ hai. Bức tranh miêu tả cảnh ông Tập Trọng Huân giảng giải cho lănh đạo Đặng Tiểu B́nh về cải cách kinh tế.
Warren Sun,chuyên gia về lịch sử đảng Cộng sản Trung Quốc tại Đại học Monash (Australia), nói rằng tất cả những việc trên đều liên quan đến vị trí hiện tại của ông Tập Cận B́nh. Những nỗ lực tuyên truyền "đang cố khắc họa h́nh ảnh Tập Trọng Huân như một trong những lănh đạo quan trọng nhất thời hậu Mao Trạch Đông", ông Sun nói.
Tuy nhiên, ông Sun nói rằng những nỗ lực này có thể chủ yếu là cố gắng của các quan chức cấp dưới nhằm t́m kiếm cảm t́nh của Chủ tịch Tập. Có vẻ bản thân ông Tập Cận B́nh chưa có chuyến thăm nào đến khu tưởng niệm cha ḿnh ở huyện Phú B́nh, sau lần ông đến vào năm 2005 để mang theo tro cốt của cha. Ông Tập Trọng Huân qua đời năm 2002 ở tuổi 88.
Dù vậy, địa điểm trên vẫn được gọi là nơi "giáo dục ḷng yêu nước" và được biến thành một điểm "về nguồn" vào năm 2015. Truyền thông nhà nước đưa tin các học sinh và quan chức từ những vùng xa xôi như Tây Tạng đă về đây để cúi đầu trước bức tượng.
Người đến thăm khu tưởng niệm cố phó thủ tướng Tập Trọng Huân ở tỉnh Thiểm Tây. Ảnh: China News."Sự kính trọng dâng trào"
Số tiền đầu tư vào đây không được tiết lộ nhưng quanh đài tưởng niệm là thiết bị an ninh không thua ǵ tại sân bay, với máy phát hiện kim loại, camera theo dơi và nhân viên an ninh trông chừng những du khách đi ṿng quanh trong im lặng.
Trước đó, Economist từng miêu tả về con đường rải nhựa được h́nh thành ở huyện Phú B́nh sau khi huyện này trở thành địa điểm du lịch nhờ là nơi sinh và chỗ đặt tro cốt thân phụ của chủ tịch Trung Quốc.
"Tôi thấy một sự kính trọng trào dâng", Financial Times dẫn lời một chủ nhà máy họ Xu, người đang đến đây với bạn bè.
Một bảo tàng 2 tầng gần đó tái hiện lại giai đoạn đầu trong cuộc đời ông Tập Trọng Huân, khi c̣n là chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi. Trước khi bị cáo buộc và chịu kiểm điểm, ông Tập Trọng Huân đă làm đến chức phó thủ tướng. Giai đoạn sau đó, với cuộc thanh trừng năm 1962 và cuộc Cách mạng Văn hóa khi mà ông Tập phải diễu hành trước công chúng như "kẻ thù của nhân dân", chỉ được khắc họa trong 3 bức ảnh.
Thay vào đó, một triển lăm lớn được trưng bày để kể lại giai đoạn ông Tập Trọng Huân làm bí thư Quảng Đông vào cuối thập niên 1970, đầu thập niên 1980. Chính tại đây, ông đă lănh đạo quá tŕnh xây dựng đặc khu kinh tế Thâm Quyến, biến thị trấn nhỏ trở thành đô thị giàu có và lớn bậc nhất Trung Quốc.
"Tôi chưa từng làm ǵ khiến người dân thất vọng, khi những kẻ khác áp bức người dân, tôi đă từ chối tuân lệnh", theo một câu trích dẫn lời ông Tập Trọng Huân.
Dù vẫn tuân theo mệnh lệnh từ các lănh đạo lăo thành, ông Tập Trọng Huân, theo các nhà sử học, đă góp công lớn trong việc tạo ra một mô h́nh kinh tế chú trọng thị trường, mô h́nh đă làm nên thành công của Trung Quốc vài thập niên qua.
Bức tranh ông Tập Trọng Huân đang giải thích về cải cách cho lănh đạo Đặng Tiểu B́nh được trưng bày trong triển lăm kỷ niệm 40 năm đổi mới ở Trung Quốc. Ảnh: Twitter/Zeeshan Shaikh.