Tôi thích Sài G̣n những ngày Tết, lá khô phủ đầy các con đường. Những công nhân vệ sinh sau một năm tất bật quét dọn đường phố nay có chút thời gian nghỉ ngơi, quây quần bên gia đ́nh. Kẻ ở trọ như tôi cũng có cơ hội được nh́n ngắm Sài G̣n nguyên sơ, không có ḍng người chen chúc, hối hả. Tất cả đều thưa thớt, chậm răi, thênh thang như thể cả thành phố đang bị thời gian kéo chậm lại.
Từ ngày đầu đứng ngơ ngác giữa đường phố Sài G̣n, nh́n quanh quất thấy bảng hiệu, hàng cây, con đường đâu đâu cũng giống hệt nhau, tôi thấy ḿnh lạc lơng.
Tôi lân la vào một cửa hàng bên đường hỏi địa chỉ về nhà trọ đều nhận được những cái nh́n… cảnh giác và những cái lắc đầu lănh đạm. Là người Sài G̣n đây sao? Tôi bắt đầu có “ác cảm” với họ, cho rằng cư dân thành thị lạnh lùng và ích kỷ.
Nhưng người Sài G̣n cũng như… quả ớt, ai không biết ăn mới cắn lần đầu thấy cay xé lưỡi, nước mắt ṛng ṛng, khó chịu vô cùng; nhưng ai ăn quen, lâu ngày lại cảm thấy thiếu ngon nếu món ăn không có vị cay cay, the the ấy. Khi đă là hàng xóm thân thuộc, người Sài G̣n rất cởi mở, vui vẻ, nhiệt t́nh
và thân thiện…
Biết bao ca khúc, câu thơ, lời văn tả cái nắng hanh hao, khô khan, bức bối của Sài G̣n, khiến chúng ta suy nghĩ, thương cảm cho những phận người vất vả làm việc ngoài đường vào những trưa nắng nồng oi bức. Nhưng, lòng Sài Gòn mát lạ.
Đây đó trên vỉa hè những con đường đông nghẹt, chật chội ấy, luôn có người để sẵn những b́nh nước uống miễn phí. Ly nước nghĩa t́nh của cư dân thành thị gửi đến ông cụ đạp xích lô, bà lăo bán vé số, cô ve chai, chị gánh hàng rong… ăm ắp nghĩa t́nh, làm dịu hồn những người tha phương suốt chặng đường dài mưu sinh mỏi mệt.
Ta bắt gặp ánh mắt như biết cười, cái gật đầu thay cho lời cảm ơn của những người tha phương dành cho những cư dân thành thị tử tế.
Sài G̣n những chiều lang thang qua đại lộ Đông Tây, tôi mới cảm nhận được hết cái yên b́nh của một bờ kênh đang chuyển ḿnh trong sạch. Rác rến, mùi hôi, những căn nhà lụp xụp chen chúc nhau trên bờ kênh ngày nào như làn sương mỏng từ từ tan biến dưới ánh nắng chói ḷa, ấm áp, để nhường chỗ cho ḍng nước hiền ḥa, những cánh diều chao nghiêng chen lẫn trong tiếng cười khúc khích của trẻ em, người lớn. Con đường giờ đây đă thông thoáng, cây xanh từng ngày vươn lên tỏa bóng mát, rướn ḿnh đón nắng gió để không ngừng phủ xanh, tô vẽ nét đẹp cho Sài G̣n.
Sài G̣n một sáng tinh mơ, tôi đi bộ qua phố Đông y, nghe mùi thuốc bắc d́u dịu phả vào hai cánh mũi. Những sáng ngắm đường phố Sài G̣n từ trên cao, sau những ṭa nhà cao tầng đóng hộp, tôi thường hít hà mùi quế, mùi b́nh thuốc đun trong ấm đất thơm nồng nàn. Cái mùi vừa quen, vừa lạ ấy chính là nét đặc trưng riêng, không lẫn vào đâu được của Sài G̣n. Tôi tự đặt tên cho nó là “mùi” Sài G̣n. Để những khi đi xa, bất chợt gặp đâu đó cái mùi là lạ này, tôi lại tự hỏi: “Sài G̣n, có phải người chăng?”.
Sài G̣n cũng như một cô gái xinh đẹp, kiêu kỳ, đôi khi hay hờn dỗi, đỏng đảnh, khó ưa, khiến người ta bực ḿnh, nhưng cũng là cô gái cá tính, quyến rũ để những ai một lần đi xa thành phố mới hiểu và thấm thía nỗi nhớ. Bạn có muốn biết ḿnh thực sự có t́nh cảm với Sài G̣n không, vậy hăy thử như tôi một lần lặng lẽ rời xa nơi này để hiểu được cảm xúc thật của chính ḿnh. V́ chẳng ai có thể nhớ một người khi đang bên cạnh người ấy, phải không?
N.T.NGA