FORT MEADE, Maryland
Ông Vinh Nguyễn, một khoa học gia và là con trai của một tướng lănh VNCH trước đây, làm việc tại Cơ Quan T́nh Báo Quân Đội (NSA) ở căn cứ Fort Meade, Maryland, vừa bị chính quyền Donald Trump cho
"thanh trừng" hôm thứ Tư, 20/8, theo tin của nhật báo
The New York Times.
Trước đó, Trung tướng William J. Hartman, quyền giám đốc NSA, đă t́m cách bảo vệ ông Vinh, một trong những khoa học gia hàng đầu của cơ quan, phụ trách về trí tuệ nhân tạo (AI), không bị mất quyền tiếp cận an ninh, nhưng đă không thành công.
Ông Vinh Nguyễn trong một lần trả lời phỏng vấn của một đài phát thanh hồi năm 2024. (Ảnh: NSA)
Ông Hartman đă thực hiện điều này trước khi bà Tulsi Gabbard, giám đốc cớ quan t́nh báo quốc gia, chuẩn bị cho công bố ra danh sách 37 người bị tước quyền tiếp cận an ninh, trong đó có ông Vinh.
Sau đó, theo
NYT, bà Gabbard đă cho sa thải ông Vinh, theo lệnh của Tổng thống Donald Trump.
Theo cơ chế trong chính phủ Hoa Kỳ,
NSA trực thuộc Bộ Quốc Pḥng Mỹ, có nhiệm vụ thu thập các tin tức t́nh báo và bảo vệ an ninh mạng, nhưng dưới sự chỉ đạo trực tiếp của giám đốc cơ quan t́nh báo quốc gia
NSA.
Nhiều người trong số 37 người này, tuy không phải tất cả, đều có liên quan gián tiếp đến cuộc rà soát của các cơ quan t́nh báo về các nỗ lực của Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ hồi năm 2016.
Hồi tháng Bảy vừa qua, bà Gabbard đă cho công bố các tài liệu về cuộc điều tra t́nh báo này và tố cáo các giới chức trong chính phủ ông Barack Obama đă phạm tội, dù chưa có bằng chứng cụ thể nào, trong lúc vụ x́ căng đan Jeff Epstein đang bùng nổ lớn, làm rung giới chính trường ở Mỹ. Hành vi cáo buộc này của bà Gabbard đă được ông Trump hết ḷng ca ngợi.
Trở lại chuyện ông Vinh, trước đó vài ngày, Tướng Hartman có gọi điện thoại cho bà Gabbard, yêu cầu cho xem xétlại bằng chứng nào mà ông Vinh đă làm ǵ để có đủ lư do tước quyền tiếp cận và cho sa thải ông.
Vinh Nguyễn là ai?
Ông Vinh Nguyễn là con trai của một vị tướng VNCH từng sát cánh chiến đấu bên cạnh binh sĩ Mỹ trong cuộc chiến ở Việt Nam, theo
NYT. Ông được tuyển mộ vào
NSA khi mới có 17 tuổi, lúc c̣n là học sinh trung học, nhờ khả năng về toán học thật xuất sắc.
Ông đă thăng tiến trong cơ quan này và trở thành khoa học gia trường phụ trách số liệu. Bạn bè và đồng nghiệp cũ cho biết ông phụ trách phát minh ra các hệ thống AI nhằm cải thiện việc thu thập thông tin liên lạc nước ngoài. Ông cũng tham gia vào công việc về máy tính lượng tử của giới t́nh báo, lĩnh vực có khả năng phá vỡ các hệ thống mă hóa hiện nay và cách mạng hóa hoạt động gián điệp.
Trong những ngày trước khi bị cho sa thải, các giới chức
NSA đă lo ngại công việc của ông sẽ gặp rủi ro nguy hiểm, khi các giới bảo thủ bắt đầu nhắm vào vai tṛ của ông trong việc phụ trách mảng an ninh mạng hồi năm 2016.
Trước đó, các bài báo của nhóm bảo thủ đă khiến cho bà April Falcon Doss, luật sư trưởng của
NSA, bị buộc phải rời chức vụ hồi tháng Bảy. Tướng Timothy D. Haugh, tiền nhiệm của Tướng William J. Hartman, cũng bị cho sa thải hồi mùa Xuân sau khi bà Laura Loomer, một bà trùm về thuyết âm mưu cực hữu và là người ủng hộ Tổng thống Trump hết ḿnh, cáo buộc ông này có liên hệ với Tướng Mark Milley, cựu Tổng Tham mưu trưởng quân đội Mỹ.
Các cựu giới chức từng kỳ vọng Tướng Hartman, người thay thế Tướng Haugh, sẽ được đề cử chính thức cho vị trí giám đốc NSA, nhưng cho đến nay, cả Ngũ Giác Đăi lẫn Ṭa Bạch Ốc đều chưa có động tịnh ǵ.
Không có bằng chứng nào cho thấy ông Vinh Nguyễn giải quyết sai dữ kiện mật, đưa ra đánh giá phân tích kém, hoặc t́m cách để
"chính trị hóa" công việc của ḿnh. Tuy nhiên, vai tṛ của ông khi phân tích sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử Mỹ hồi năm 2016 đă trở thành mục tiêu của giới truyền thông cực hửu, và dưới thời bà Gabbard, chỉ cần điều đó thôi cũng đủ để cho các giới chức ở NSA bị mất việc.
Bà Gabbard từ chối yêu cầu này, theo lời của các giới chức. Danh sách 37 người bị tước quyền tiếp cận an ninh bắt đầu được lan truyền hôm sáng thứ Ba tuần này và được cho công bố vào buổi chiều hôm đó.
NSA đă chuyển mọi câu hỏi của
NYT sang văn pḥng của bà Gabbard, nhưng văn pḥng này không đưa ra bất cứ câu trả lời nào.
Ông William J. Burns, cựu giám đốc CIA, chỉ trích việc thu hồi quyền tiếp cận an ninh của 37 người và chiến dịch thanh trừng rộng răi đối với nhân viên an ninh quốc gia.
Trong một bài viết trên tạp chí
The Atlantic hôm thứ Tư, ông Burns, cũng là một nhân vật ngoại giao kỳ cựu, cho rằng việc sa thải các công chức này là một phần của chiến dịch trả thù về chính trị đảng phái.
"Đây là cách để hủy diệt con người và phá vỡ thể chế bằng cách gieo rắc nỗi sợ hăi và ngờ vực trong chính phủ chúng ta", ông Burns có viết.
"Đây là cách thức để bịt miệng các công chức, khiến cho họ e dè khi phát biểu ra sự thật, v́ họ sợ lời nói bị ai d91 cố t́nh bóp méo diễn giải, và sợ ai đó t́m cách báo cáo lại. Đây là cách ngăn chặn bất cứ ai dám nói ra sự thật với quyền lực"
Vai tṛ của ông Vinh trong bản phân tích về cuộc bầu cử hồi năm 2016
Công việc của ông Vinh đă gặp rủi ro sau khi bà Gabbard đưa ra một loạt tuyên bố của một chuyên gia phân tích t́nh báo về vai tṛ của Nga trong cuộc bầu cử hồi năm 2016. Chuyên gia này cho rằng, những nỗ lực xâm nhập của Nga vào hệ thống máy tính có liên quan đến bầu cử đă không được chú trọng đúng mức trong Bản Đánh Giá của Cộng Đồng T́nh Báo (ICA) sau bầu cử.
"Sau khi được chỉ đạo phân tích các hoạt động mạng do Nga tiến hành và nộp cho ICA, tôi bất ngờ bị yêu cầu chấm dứt cho điều tra thêm", phân tích gia này viết. Người này thuộc NSA, nhưng đă được điều động sang nhóm an ninh mạng của Văn Pḥng Giám Đốc T́nh Báo Quốc Gia (ODNI) do bà Gabbard đứng đầu.
Trong một bài báo đăng ngày 8 tháng Tám,
Real Clear Investigations có nêu ra tên ông Vinh là người chỉ huy trực tiếp của phân tích gia đó. Bản báo cáo cho rằng phần lớn ông Vinh chính là người đă nói với phân tích gia này rằng, những hoạt động gây ảnh hưởng khác của Nga, chứ không phải việc xâm nhập hệ thống bầu cử, mới là phần quan trọng trong chiến dịch can thiệp bầu cử hồi năm 2016.
Bà Gabbard tố cáo rằng sau cuộc bầu cử này, các giới chức t́nh báo đă t́m cách thay đổi quan điểm về nỗ lực can thiệp của Nga. Nhưng trên thực tế, các giới chức không thay đổi quan điểm mà chỉ chuyển trọng tâm sang các hoạt động nào đă gây ảnh hưởng của Nga, vẫn theo
NYT.
Trong cuộc bầu cử tổng thống hồi năm 2016, giới phân tích t́nh báo lo ngại nhất là Nga xâm nhập trực tiếp hệ thống bầu cử và làm thay đổi số phiếu bầu.
Nhưng sau cuộc bầu cử, họ xác định rằng Nga phần lớn đă từ bỏ việc xâm nhập trực tiếp vào hệ thống bầu cử. Thay vào đó, các giới chức t́nh báo tập trung nhiều hơn vào chiến dịch của Nga, gây ảnh hưởng xấu qua mạng xă hội và, quan trọng nhất, việc họ công bố các email đă bị họ đánh cắp từ Ủy Ban Quốc Gia Đảng Dân Chủ (DNC).
NYT cho biết, theo các cựu giới chức, ông Vinh Nguyễn và các nhân viên t́nh báo khác không hề tham gia trực tiếp vào việc soạn thảo ICA.
Nỗ lực soạn thảo báo cáo này được đẩy mạnh một cách nhanh chóng, khi Tổng thống Barack Obama muốn cho hoàn tất nó trước khi ông rời nhiệm sở.