VBF-Do bản thân là người từng bán thận của chính ḿnh nên tên này đă biết được như cầu lớn của th́ trường bán buôn bán thận. Đáng chú ư là tên này đă làm 1 cách công khai trên mạng trong việc trở thành trung gian giữa bên bán và mua.Ngày 24/7, Cục Cảnh sát h́nh sự cho biết đă tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Việt Dũng (32 tuổi), trú tại Hải Pḥng, về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Đáng chú ư, Dũng và đồng bọn chuyên làm giấy tờ giả không phải để bán mà nhằm mục đích hợp pháp hóa cho những phi vụ môi giới bán thận kiếm bộn tiền của nhóm này. Cùng bị điều tra với Dũng c̣n có Lê Thị Yến (50 tuổi), trú tại TP Nam Định và một người khác.
Bán và mua thận qua… Internet
Chuyên án này bắt đầu từ phản ánh của một tờ báo về một đường dây mua bán thận xảy ra tại Bệnh viện Trung ương Huế. Theo tờ báo này, có một nhóm người đă lợi dụng nhu cầu mua thận của người bệnh và việc bán thận của những người túng quẫn về kinh tế để môi giới kiếm tiền.
Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng về các tài liệu, chứng cứ, đối chiếu với các quy định của pháp luật, Cục Cảnh sát h́nh sự đă xác lập chuyên án để đấu tranh với nhóm đối tượng làm giấy tờ giả của người cho thận để làm hồ sơ ghép thận cho những người có chỉ định của bác sỹ để ghép thận. Qua đó, các trinh sát đă làm rơ được 3 đối tượng liên quan đến đường dây này, trong đó có Nguyễn Việt Dũng, Lê Thị Yến.
Khi t́m hiểu về các đối tượng này, chúng tôi được biết bản thân họ và gia đ́nh cũng đă từng ít nhiều liên quan đến việc mua bán thận. Cách đây vài năm, chính Dũng do túng quẫn kinh tế đă phải bán một quả thận của ḿnh. C̣n bà Yến, đứa con đầu đă mất v́ căn bệnh này, đến đứa con thứ 2 cũng mắc bệnh nhưng đă được ghép thận và đang nằm viện để điều trị sau ghép thận.

Chính v́ thế, cả Dũng và bà Yến đều biết rất rơ nhu cầu của mọi người trong việc mua và bán thận. Hầu hết những người này khi chưa mua đươc thận hay bán thận đều đưa thông tin lên mạng Internet, tuy không đưa tên thật nhưng hay đăng kèm số điện thoại để liên hệ. Ngay cả bà Yến, trước đây có đăng thông tin lên mạng Internet cần t́m người ghép thận cho con, nhưng khi con bà đă ghép xong, vẫn có nhiều người gọi cho bà nói có nhu cầu bán thận (do bà Yến không biết xóa thông tin của ḿnh trên mạng).
Từ việc biết rơ này, các đối tượng đă câu kết với nhau để h́nh thành một đường dây môi giới mua bán thận cho những người có nhu cầu ghép thận tại Bệnh viện Trung ương Huế. Vai tṛ của bà Yến là biết ai có nhu cầu muốn mua thận để ghép hoặc bán th́ liên hệ với Dũng để t́m người bán. C̣n Dũng, chỉ cần click lên mạng Internet và gọi đến những số điện thoại liên hệ để lại của những người có nhu cầu bán thận. Dũng sẽ thỏa thuận với họ giá cả bán thận (thường là 150 triệu đồng/ quả thận).
Sau khi người bán đă đồng ư, Dũng sẽ đón họ để đưa đi xét nghiệm HLA (mất khoảng 10 triệu đồng) để xem các chỉ số phù hợp với người nào cần ghép, nuôi ăn ở cho họ, chi phí máy bay vào Huế để thực hiện việc ghép thận. Với mỗi ca ghép này, người mua thận phải chi trả thường từ 220 triệu đến 300 triệu cho phía môi giới và bán thận. Sau khi chi phí hết, trả cho bà Yến tiền môi giới khoảng 3-5 triệu đồng th́ Dũng được khoảng 25 đến 30 triệu đồng/ ca.
Theo quy định, việc thực hiện ghép thận phải qua nhiều thủ tục, quy tŕnh nghiêm ngặt từ khâu tiếp nhận hồ sơ, khâu xét duyệt, tư vấn cho người cần ghép và người cho, hiến thận. Đặc biệt, có quy định người cho và người ghép phải là người có quan hệ anh em, họ hàng và không v́ mục đích thương mại.
Theo đó, một ca ghép thận nếu được thực hiện th́ phải có các loại giấy tờ sau: Giấy xác nhận của chính quyền xă, phường xác nhận người cho thận và người bán thận có mối quan hệ anh em, họ hàng; giấy xác nhận của Công an xă, phường về tư cách, hạnh kiểm của người cho thận không có tiền án tiền sự, vi phạm pháp luật ǵ; giấy cam kết của người đại diện gia đ́nh người cho thận (bố, mẹ, vợ chồng) đồng ư cho thận có xác nhận của chính quyền phường, xă.
Thế nhưng, những người cho thận và mua thận qua đường dây này đều không có mối quan hệ họ hàng ǵ với nhau. V́ thế, họ không thể có giấy xác nhận của chính quyền địa phương, những giấy cam kết khác họ hầu hết không có v́ ngại gia đ́nh và mọi người xung quanh biết chuyện. Chính v́ thế, từ năm 2013 đến năm 2014, Dũng đă tự “sáng tác” ra các loại giấy cam kết này bằng cách làm giả phần xác nhận của chính quyền địa phương, làm giả con dấu của UBND các phường, xă, thị trấn trong nhiều loại giấy tờ có liên quan đến hồ sơ của người hiến (bán) thận để Bệnh viện Trung ương Huế duyệt hồ sơ cho tiến hành ghép thận. H́nh thức làm giả của Dũng là dùng phương pháp in lưới hoặc in phun màu. V́ vậy, khi tiến hành kiểm tra và xác minh một số hồ sơ nghi vấn đă tiến hành ghép thận tại đây, cơ quan điều tra phát hiện có trường hợp người cho thận được xác nhận là chồng bệnh nhân, nhưng khi kiểm tra thực tế, chồng bệnh nhân là một người hoàn toàn khác…
Những người bán thận là ai?
Theo các cán bộ điều tra cho biết, chỉ cần search (t́m) ḍng chữ “cần mua bán thận” trên mạng là có đến cả triệu lượt người đăng tin. Người mua thận là những người bệnh đang cần cấy ghép, c̣n người bán thận th́ rất phong phú. Theo lời họ giới thiệu trên mạng Internet th́ có người là sinh viên, người lao động tự do, có nhiều lư do khiến họ rao bán thận nhưng chung quy họ đang rất cần tiền.
Chẳng hạn trong vụ án này, người bán thận tên Hoàng A, ở Phú Thọ, khai do chơi lô đề cờ bạc bị nợ, cần nhiều tiền để trả nợ nên đă lên mạng t́m kiếm người có nhu cầu mua thận, qua đó được giới thiệu gặp nhóm môi giới của Dũng. Người bán thận Nguyễn B, trú tại Hải Dương th́ cho biết, do năm 2012 bị tai nạn giao thông chi phí hết nhiều tiền nên rất cần tiền trả nợ, vào mạng t́m được số điện thoại của bà Yến nên đă trao đổi để bán thận với giá 150 triệu đồng….
Phải nói rằng, khi ở vào hoàn cảnh cùng quẫn, nhu cầu tiền bạc rất thúc ép th́ những người nói trên mới t́m đến biện pháp kiếm tiền ở đường cùng này, đó là bán đi một quả thận, đồng nghĩa bán đi một phần sức khỏe của ḿnh.
Theo Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, giữa người cho và người ghép phải là người có mối quan hệ anh em, họ hàng và không v́ mục đích thương mại. Hoặc nếu ai có nguyện vọng hiến mô, bộ phận cơ thể (mục đích nhân đạo) th́ có thể đăng kư tại Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người đặt tại Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội). Chính v́ thế, số lượng người hiến chưa nhiều, nhu cầu của những người bệnh cần ghép nội tạng như thận, gan lại vô cùng cao.
Trong sự mỏi ṃn chờ đợi nguồn thận, gan được hiến ghép, nhiều người bệnh đă t́m cách liên hệ bên ngoài với người cần bán. Và tất nhiên, để làm được điều này, họ thường phải qua các trung gian, bởi các thủ tục, giấy tờ cho việc này khá chặt chẽ. Thế là, những kẻ trung gian như Dũng, Yến hưởng lợi một số tiền khá cao từ việc môi giới bán nội tạng.
Hiện nay, Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cấm việc cho, ghép v́ mục đích thương mại. Nhưng pháp luật vẫn chưa có quy định xử lư h́nh sự đối với những đối tượng môi giới việc mua bán này. V́ vậy, trong vụ án nói trên, Dũng bị khởi tố, bắt giam về hành vi làm giả các loại giấy tờ để hợp pháp hóa việc mua, bán thận.
Theo các điều tra viên, khi nhu cầu về mua - bán nội tạng c̣n rất cao trong xă hội, sẽ nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp liên quan đến ANTT, như môi giới bán nội tạng, làm giấy tờ giả để hợp pháp hóa việc bán tạng, thậm chí có thể lừa những người cùng quẫn tiền bạc sang nước ngoài để bán tạng…
Trong quá tŕnh trao đổi thông tin viết bài này, chúng tôi đă nhận được một số ư kiến cho rằng, nên chăng, chúng ta cho công khai việc mua bán nội tạng, nhưng việc mua bán phải minh bạch có sự điều phối của Nhà nước, bởi nhu cầu của bên bán và bên mua đều rất cao? Vẫn biết rất khó thành hiện thực nhưng thiết nghĩ, đây cũng là những ư kiến đáng suy ngẫm.
vk