Những người phụ nữ nhặt ve chai ở Sài G̣n không ngại gian khổ v́ con cái. Hàng ngày dầm mưa, dăi nắng, đi vào các con hẻm Sài G̣n để thu mua đồng nát, chắt chiu từng đồng nuôi con ăn học. Loạt ảnh người phụ nữ Việt Nam tảo tần, vất vả nhưng vẫn lạc quan.
Len lỏi vào xóm ve chai trên đường Chu Văn An, quận B́nh Thạnh (TP.HCM), có rất nhiều phụ nữ làm nghề thu mua đồng nát, sắt, giấy vụn để bán lại cho chủ vựa kiếm lời. Có người đă làm nghề này ngót nghét mấy chục năm.
Họ là những người phụ nữ có chung hoàn cảnh khó khăn, muốn t́m việc làm trang trải cuộc sống để lo cho gia đ́nh. Vất vả, cực khổ đi sớm về khuya nhưng họ vẫn cam chịu, miệt mài chắt chiu từng đồng v́ đằng sau những mảnh giấy vụn, đồ nhựa, đồ đồng kia là miếng ăn của cả một gia đ́nh.
Bà Bùi Thị Hường, 50 tuổi, quê B́nh Định khoe, nhờ cái nghề ve chai mà bà nuôi 2 con ăn học đại học. Đứa con lớn học ngành Cơ khí giờ đă đi làm ở B́nh Dương, đứa con gái út đang học năm 2 Đại học Kinh tế TP.HCM.
Bà Nguyễn Thị Hồng gần 30 năm nhặt ve chai, có 3 người con đều ăn học nên người. Cuộc sống vất vả từ lúc bà lập gia đ́nh, hai vợ chồng sống không hạnh phúc. Chia tay chồng, bà dắt 3 đứa con vào Sài G̣n, bắt đầu với nghề ve chai rồi chắt góp cho con ăn học. Hai đứa con gái nay đă học xong cao đẳng, vừa đi làm, con út học nghề đầu bếp. 'Cô rất tự hào về những đứa con của ḿnh. Nhiều khi đi ve chai cực, vất vả nhưng nghĩ về con là quên mệt', bà Hồng tâm sự. Hiện bà Hồng đang ở cùng 2 người đồng nghiệp trong căn trọ khoảng 20 m2, được thuê với giá 2 triệu/ tháng.
Dù có kinh nghiệm thu mua ve chai gần 20 năm nhưng bà Lê Thị Thu 57 tuổi, quê B́nh Định phải thừa nhận nghề này cũng rất 'hên –xui'! Có hôm bà đi thu mua về sớm, bán được nhiều tiền nhưng có hôm bà phải đi mấy chục cây số mới t́m được người bán. Thu nhập mỗi ngày chỉ được khoảng 100.000 đồng – 200.000 đồng.
Giữa ḍng xe xuôi ngược, bà Nguyễn Thị Mẫn c̣ng lưng đẩy chiếc xe giấy vụn, lưng bà ngả theo bóng chiều nhưng miệng bà lúc nào cũng nở nụ cười tươi rói. Ở tuổi 70, bà Mẫn đă làm công việc thu mua ve chai gần trọn đời người. Hiện bà sống một ḿnh trong con hẻm ở quận B́nh Thạnh. Khó khăn kiếm sống từng đồng, được ngày nào ăn ngày nấy nhưng không lúc nào bà than thở.
Chị Lệ, quê Ninh B́nh, đă gắn bó với nghề ve chai hơn chục năm nay. Chị kể, ban đầu chị làm công nhân rồi bán trái cây nhưng không thấy lời bao nhiêu lại hay g̣ bó, chị chuyển hẳn sang nghề thu mua ve chai để có thể tự do chăm sóc con. Mỗi ngày, công việc của một người thu mua ve chai như chị Lệ bắt đầu từ sáng sớm và thường đến khi tối mịt mới về đến nhà. 'Nghề này ngày nào cũng dính máu, không bị đồng cắt th́ bị vỏ lon cắt. Có máu mới có tiền', chị Lệ cười nói.
Những người phụ nữ nhặt ve chai lang thang khắp các con hẻm ở Sài G̣n để t́m mua đồng nát, sắt vụn.
Đôi khi họ c̣n chở theo những đứa con, đứa cháu v́ ở nhà không có ai trông giữ.
Chủ vựa ve chai vừa mua lại đống giấy vụn của bà Mẫn hơn 70.000 đồng nói: 'Hôm nay bà bán được vậy là nhiều rồi đó, có hôm bà chỉ bán được vài chục ngàn. Bà nhặt riết rồi cái lưng c̣ng sát đường luôn rồi'.
Chiếc xe đẩy tự chế là tài sản lớn nhất để hành nghề của những người phụ nữ này. Họ phải chăm sóc chúng thường xuyên và tự sửa nếu có hư vặt.
Buổi chiều sau khi thu mua xong, những người phụ nữ này tranh thủ mua những trái bắp để ăn vội trước khi bắt đầu một chuyến xe mới.
Cơm đùm, cơm nắm được chuẩn bị, treo ở bên xe.
Phút thảnh thơi hiếm hoi của những người phụ nữ thu mua đồng nát.
Sài G̣n ngày nắng cũng như ngày mưa, sáng sớm cũng như chiều tối, tiếng rao ḥa cùng tiếng xe đẩy cọc cạch vẫn xuôi ngược, ồn ào. Và đâu đó vẫn có những niềm vui nho nhỏ lặng thầm trong xóm ve chai khi nghe tin con em ḿnh đỗ đại học, hay vừa ra trường…