Đinh La Thăng từ khi lên nắm chức Bí Thư Tp. HCM đă có nhiều hoạt động cũng như phát ngôn gây chú ư dư luận! Mới đây, ông lại gây xôn xao khi đi khảo sát và ra quy định mới cho các bênh viện. Và ngay lập tức, đồng loạt các bệnh viện ở Sài G̣n lên tiếng phản đối đấu thầu tập trung khi Bí thư Thăng “bật đèn xanh”. Ông chỉ đạo phải để cho các bệnh viện phát huy tự chủ tối đa, từ đấu thầu thuốc, trang thiết bị.
Chiều hôm qua (6/3), Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đă có buổi làm việc với Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Đinh La Thăng và lănh đạo chính quyền thành phố này về các vấn đề giảm tải, đầu tư cho bệnh viện công, đấu thầu tập trung, an toàn thực phẩm…
Phản đối đấu thầu tập trung
Sau khi nghe lănh đạo ngành y tế thành phố báo cáo t́nh h́nh, Bí thư Thăng đă đề nghị các bệnh viện nói thẳng ra các khó khăn để làm sao giảm tải hiệu quả và phát huy được quyền tự chủ cao nhất của ḿnh.

Bí thư Thành ủy TP.HCM Đinh La Thăng chỉ đạo tại công tŕnh xây dựng Bệnh viện Nhi đồng thành phố tại huyện B́nh Chánh. Ảnh: Quốc Ngọc
Đại diện Bệnh viện Nhân dân 115 và Đại học Y học Phạm Ngọc Thạch có cùng quan điểm kiến nghị. Theo đó, số lượng bệnh nhân tỉnh chiếm 40-50% tại thành phố, nên việc đầu tư cho TP.HCM là đầu tư cho toàn phía Nam. Quan trọng nhất là đào tạo nhân lực y tế. Thứ hai, đầu tư về trang thiết bị kỹ thuật cao tầm quốc gia. Thứ ba, cần nhanh chóng thống nhất danh mục giá để thực hiện Thông tư 37 về điều chỉnh viện phí. Một số giá kỹ thuật phải phù hợp nguyên tắc đủ thu bù chi. Ví dụ hiện chạy thận nhân tạo th́ thu không đủ bù chi. Nếu không điều chỉnh th́ càng triển khai bệnh viện càng lỗ. Kế đến, vấn đề xă hội hóa rất quan trọng để mở đường cho y tế công và tư cùng phát triển. Về đấu thầu thuốc, nếu muốn bệnh viện tự chủ tài chính toàn phần, không nên đấu thầu tập trung như hiện nay.
Đồng quan điểm trên, bà Phạm Khánh Phong Lan - Phó giám đốc Sở Y tế thành phố, nói: “Đấu thầu tập trung hay riêng rẻ như trước đây đều có những ưu nhược điểm. Ai cũng thấy cái lợi của tập trung là thống nhất kiểm soát về giá. Bảo hiểm y tế (BHYT) cũng rất khỏe, v́ không phải bàn căi về giá tiền khác nhau giữa các bệnh viện, nhà thuốc. Công tác quy chế giám sát tiêu cực cũng đơn giản hơn so với đấu thầu riêng lẻ. Và trên lư thuyết, đấu thầu tập trung với số lượng mặt hàng lớn th́ giá sẽ có lợi hơn”.
Tuy nhiên, đấu thầu tập trung có nhiều vấn đề hết sức hạn chế. Theo bà Lan, đó là với đặc thù thị trường của thành phố quá manh mún, quá nhỏ lẻ, quá nhiều, khi tập trung làm sao đạt được mẫu số chung cho toàn bộ bệnh viện toàn thành phố, làm sao bảo đảm được tiến độ cung ứng là việc không đơn giản. Chưa kể, dù thời gian qua, có cố gắng hoàn thiện, thế nhưng vấn đề thiếu nhân lực đủ chuyên môn, kinh nghiệm tổ chức đấu thầu vẫn tồn tại. “Nhân sự làm công tác này quá vội vàng, quá áp đặt, ngay cả giám đốc sở rất đau khổ khi phải kiêm nhiệm giám đốc trung tâm mua sắm. Chúng ta cứ tự đá bóng tự thổi c̣i”, bà Lan quả quyết.
Thứ hai, về giá thuốc, khi đấu thầu có nguyên tắc chia nhóm để tránh t́nh trạng chỉ thuốc rẻ trúng thầu. Nhưng bà Lan cho biết, trong từng nhóm th́ thuốc rẻ nhất vẫn trúng. Đặc biệt, trong những nhóm chỉ có thuốc sản xuất trong nước không kèm những tiêu chuẩn ǵ khác, giá thuốc xuống rất thấp, tạo ra sự lo ngại, người dân không tin tưởng chất lượng.
“Đôi khi chúng ta chỉ nhấn mạnh việc tiết kiệm cho quỹ BHYT, trong khi về giá trị điều trị th́ chưa biết. Nếu nói đấu thầu tập trung tiết kiệm th́ tôi xin nói con số 1.400 tỷ đồng (tiết kiệm được) là lấy giá kế hoạch trừ đi giá trúng thầu chứ không phải là so sánh giữa hai mặt hàng có cùng chủng loại. Cho nên con số đó, tiết kiệm đó không có ư nghĩa”, bà Lan khẳng định.
V́ thuốc giá rẻ vào bệnh viện, nên theo bà, có t́nh trạng bác sĩ bệnh viện né tránh không kê đơn thuốc BHYT cho bệnh nhân v́ e ngại chất lượng và khuyên bệnh nhân dùng thuốc tự chi trả. Ai có điều kiện một chút cũng muốn cái tốt nhất cho sức khỏe ḿnh nên mua thuốc ngoài. Như thế người bệnh đă mất quyền lợi BHYT. Bà Lan đề xuất không phải thuốc nào cũng phải đấu thầu.
“Ngoài ra, phải tăng cường tính tự chủ cho bệnh viện. Khi đi nắm t́nh h́nh, tôi thấy rất đau khi bệnh viện tự chủ là nhà nước không chi tiền nữa, nhưng bất cứ cử động ǵ từ tổ chức, tài chính, cho đến mua sắm… cái ǵ cũng phải xin. Cơ chế xin cho mất thời gian, nảy sinh nhiều vấn đề và quan trọng nhất là không phát huy được tính chủ động sáng tạo của đội ngũ trí thức tại bệnh viện”, bà nói.
Cứ đấu thầu ở đâu mà người bệnh được lợi nhất
Đại diện Bảo hiểm xă hội (BHXH) TP.HCM có quan điểm khác khi cho rằng cần đấu thầu tập trung. Lư do là nhân lực của BHXH không đủ để tham gia đấu thầu riêng lẻ từng bệnh viện. Thứ hai, về giá thuốc, sau 2 năm đấu thầu tập trung đă có kết quả tốt. Năm 2015, kết dư BHYT đạt khoảng 1.000 tỷ đồng. Nếu không quản lư tốt giá thuốc, không có giá đồng nhất th́ khó quản lư và không bảo đảm được quỹ BHYT.
Tuy nhiên, bà Lan cho rằng, rất đau khổ khi nghe kết dư 1.000 tỷ đồng BHYT. “Một ngh́n tỷ kết dư đó sẽ đến cùng với phàn nàn của bệnh nhân, sẽ làm họ mất thêm nhiều cơ hội, sẽ là đấu tranh rất mệt mỏi của các bệnh viện khi đă chi cho bệnh nhân rồi th́ lại bị BHYT yêu cầu xuất toán”, bà phản biện.
Theo bà, cái chính là phải sửa Luật Dược sao cho loại tối đa các tầng nấc “trung gian” làm tăng giá thuốc. Đặc biệt, tại TP.HCM tập trung đến 1.080 công ty phân phối trên tổng số 1.700 công ty cả nước. Nuôi hệ thống này đă đủ “nghèo” rồi.
Nếu lo lắng tiêu cực hưởng hoa hồng khi đấu thầu riêng rẻ mà làm mất đi sự tự chủ của bệnh viện th́ theo bà không nên. “Mỗi bệnh viện có hội đồng thuốc điều trị, có ăn hoa hồng nhưng cũng tới một mức độ nào đó thôi rồi cũng phải có sự kiểm soát. Quan trọng nhất là chất lượng điều trị của bệnh viện. Ăn quá th́ bệnh nhân đâu có vô. Tại sao bệnh viện tư nhân chả có vấn đề ǵ trong mua sắm thuốc, nhưng bệnh viện công th́ cứ tranh căi về đấu thầu. Chúng ta nên nghiên cứu với BHYT xin thí điểm tại TP.HCM mô h́nh định xuất cho các BV”, bà Lan đặt vấn đề.
Ông Thăng đồng ư với ư kiến cho rằng, kết dư BHYT là thật hay là do không thanh toán cho người dân. Đừng lấy kết dư BHYT làm thành tích. Và theo ông, UBND thành phố và Sở Y tế phải phân cấp tối đa cho bệnh viện tự chủ toàn diện. “Từ đấu thầu thuốc, trang thiết bị, vật tư, trừ một số loại thuốc cần thiết th́ mới đấu thầu tập trung. Cứ đấu thầu ở đâu mà người bệnh được lợi nhất”, ông Thăng chỉ đạo.
"Không tưởng tượng TP.HCM lại có một bệnh viện xập xệ đến thế"
Tại buổi họp, ông Thăng bày tỏ cảm nhận của ḿnh khi cùng Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Nguyễn Đắc Vinh và lănh đạo UBND thành phố đi thực tế tại các bệnh viện và công tŕnh y tế đang được thi công trên địa bàn trong sáng cùng ngày.
“Tôi không thể tưởng tượng được tại một thành phố văn minh, hiện đại, lớn nhất nước như TP.HCM mà lại có một bệnh viện xập xệ, manh mún như Bệnh viện Chấn thương chỉnh h́nh”, ông Thăng nói.
Ông đồng ư với phát biểu của Bộ trưởng Y tế rằng việc đầu tư cơ sở hạ tầng cho y tế công c̣n khiêm tốn. Cơ sở vật chất các bệnh viện chủ yếu là trước 1975 giờ mới chỉ cơi nới thêm. Nên Bí thư Thăng khẳng định, thành phố sẽ rà soát lại chiến lược phát triển, trong đó sẽ kiến nghị Chính phủ cho TPHCM thực hiện cơ chế đặc thù trên nhiều mặt, trong đó có y tế.
Ông yêu cầu và được lănh đạo thành phố hứa bảo đảm tiến độ tháng 9 năm nay đưa vào sử dụng Bệnh viên Nhi đồng TP.HCM tại huyện B́nh Chánh. Đồng thời, tháo gỡ các vướng mắc, bảo đảm ngày 2/4, có thể khởi công xây dựng Bệnh viện Ung bướu mới. Về dự án Bệnh viện Chấn thương chỉnh h́nh, ông yêu cầu giải quyết sớm quỹ đất. Nếu cần thay đổi nhà đầu tư (h́nh thức BT - xây dựng chuyển giao) để bảo đảm tiến độ.
Đáng chú ư, Bí Thăng đề nghị các bệnh viện phải khẩn trương đẩy mạnh xă hội hóa với mục đích hướng đến quyền lợi của người dân. “Đừng sợ xă hội hóa mạnh sẽ sai định hướng xă hội chủ nghĩa (XHCN) nếu điều đó bảo đảm cho người dân hưởng lợi nhất. XHCN chính là tạo cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân”, ông nói.