Mu tm - VietBF
 
 
 
News Library Technology Giải Tr Portals Tin Sốt Home

HOME

NEWS 24h

ZONE 1

ZONE 2

Phim Bộ

Phim Lẻ

Ca Nhạc

Go Back   VietBF > Other News|Tin Khc > Stories, Books | Chuyện, Sch


Số bi trả lời (Reply's) : 0   -   Số người đ xem (Viewers) : 369
Reply
 
Thread Tools
  #1  
Old  Default Mu tm
Click image for larger version

Name:	88.gif
Views:	0
Size:	6.03 MB
ID:	1811709  
Trong thế giới mu sắc, tm dường như được xem l qu gi, sang trọng trong phong tục u Chu. Mu tm l biểu tượng của hong gia, uy quyền v sang giu từ nhiều thế kỷ v chnh Nữ Hong Anh Elizabeth I đ cấm dn d sử dụng mu tm.
Ngy xa xưa, mu tm c bảng gi rất cao v việc chế tạo kh kh khăn nn qu hiếm, những tấm vải mu tm thường đắt gi nn chỉ một số vua cha c thể cng đng nổi.
Theo lịch sử, mu tm đ xuất hiện rất sớm trong nghệ thuật, từ thời Neolith; nghệ sĩ thủa ấy đ dng bột mangan v hematite để vẽ v t mu bn tay họ trn vch đ hang động. Trong thời Trung Cổ, cc họa sĩ pha trộn bột mu xanh dương từ azurite hoặc lapis-lazuli với đất st chứa sắt (đỏ), cinnabar hoặc minimum để tạo ra mu tm xanh.




Tựu trung để tạo mu tm, nghệ sĩ pha trộn cc loại bột từ đất đ hoặc vỏ cy. ến từ vật liệu thin nhin nn cc mu sắc ấy thay đổi, khng thuần nhất, lc đậm lc nhạt, khi c sắc đỏ hồng, khi xanh xm Tạm hiểu l mu tm thủa ấy c nhiều sắc khc nhau. Tuy nhin, những sắc mu ny thường ha tan trong nước nn dễ bị phai; nh nắng mặt trời cũng lm phai mu sắc.
ến thế kỷ XV, cư dn vng Sidon v Tyre, biển ịa Trung Hải, đ chế tạo mu tm từ loi ốc Bolinus brandaris (tn cũ l Murex brandaris), tn dn gian l purple dye murex. Tyre l một hải cảng bun bn nổi tiếng trong thời Phượng Hong (Phoenix), ngy nay l một địa phương trong lnh thổ Lebanon.
ể thu gp thuốc nhuộm tm, cư dn đập vỏ ốc lấy xc v từ xc, lấy ra một hạch nội tiết. Chất lỏng từ hạch nội tiết được thu gp rồi phơi nắng; dưới nh mặt trời chất lỏng từ mu trắng đục chuyển sang vng xanh lục, xanh tm, rồi trở thnh đỏ, đỏ sậm v sau cng, mu tm thẫm như mu mu kh. V thuốc nhuộm mu tm từ thin nhin ra đời, khng bị nh nắng lm phai nhạt.
Khoảng 9,000 con ốc kể trn mới thu gp được một gram thuốc nhuộm tm c tn Tyrian purple. Kh khăn như thế nn điều dễ hiểu l sản phẩm ny c bảng gi rất cao; v cao gi như thế nn chỉ c vua cha , Ai Cập v Ba Tư mới dng mu tm. Cũng tại cc quốc gia ny, vua cha được xem như thần thnh v khi chỉ thần thnh mới dng mu tm th sắc mu ấy nghiễm nhin trở thnh linh thing, huyền b.

Sự đặc th của mu tm được đề cao suốt mấy trăm năm cho đến giữa thế kỷ XIX, năm 1856, khi một nh ha học Anh, William Henry Perkin, tnh cờ tm ra ha chất cho ra mu tm trong lc loay hoay chế tạo quinine (k ninh), một loại thuốc trị sốt rt.
Năm ấy, William Henry Perkin chỉ mới 18 tuổi, đang theo học tại Royal College of Chemistry, Lun n, v phải lm bi tập tại nh trong thời gian nh trường đng cửa nghỉ lễ Phục Sinh. Chủ đề của bi tập l tm cch chế k ninh một cch dễ dng v rẻ tiền hơn bằng cc chất ha học.
ể chế tạo k ninh, chng sinh vin trẻ tuổi đ dng muội than, chất phế thải từ cc l gas v thủa ấy, cc nh ha học cho rằng k ninh v muội than c cấu trc ha học từa tựa như nhau. Nhưng sau khi pha chế, thay v tm thấy một hợp chất trong suốt "như k ninh", ng Perkin lại thấy một hợp chất dẻo, đen thui. Khi cố gắng chi rửa vật dụng th nghiệm th hợp chất đen thui nọ để lại một mu tm sẫm; chất tm sẫm ấy lại nhuộm tm cc mn vải vc đ dng để lau chi vật dụng, giặt giũ thế no cũng khng sạch. D th nghiệm chế tạo k ninh khng thnh cng nhưng ng Perkin đ v tnh tm ra cch chế tạo thuốc nhuộm tm.
Thấy hợp chất ny c thể dng để nhuộm vải nn ng Perkin nộp v xin được bản quyền về cch chế tạo thuốc nhuộm mu tm dưới tn aniline purple v Tyrian purple. Mu tm được đổi tn thnh mu mận Mauve vo năm 1859, dựa trn tn tiếng Php của loi hoa purple mallow, cc nh ha học gọi tn thuốc nhuộm ấy l mauverine.
Theo b Regina Lee Blaszczyk, gio sư ngnh lịch sử thương mại tại University of Leeds v cũng l tc giả cuốn The Color Revolution, mu tm năm ấy lại l mu sắc được thế giới thời trang ưa chuộng, đủ mọi sắc mu tm đậm nhạt, hồng được trưng by khắp nơi. V khm ph của ng Perkin đ xuất hiện đng lc. Tổ chức Society of Chemical Industry đ hn hoan gọi pht minh của ng Perkin l mn qu của b tin đỡ đầu trao cho nh ha học đng lc, hợp tnh hợp cảnh.
Khi được chế tạo dễ dng, nhanh chng th mu tm khng cn qu hiếm nữa, gi cả rẻ hơn; cc qu tộc khng cn ưa chuộng cc mn rẻ tiền nữa nn thứ dn tha hồ sử dụng. Mu tm trở thnh một mn thời trang hng đầu. Từ Php, Thụy Sĩ, cc hng xưởng chế tạo đều đưa ra thị trường những mn vải vc c sắc tm đậm, nhạt để may quần o, mn mng, rm cửa
Chnh Hong Hậu Eugnie, vợ vua Napoleon III, l người dẫn đầu của phong tro dng mu tm tại u Chu v cc phụ nữ qu tộc theo st gt!
Ring ng Perkin, thấy khm ph của mnh ăn khch qu nn bỏ ngang việc học để xc tiến việc hnh, ng ấy vay tiền người cha để mở xưởng sản xuất thuốc nhuộm tm, tạo nền tảng cho ngnh kỹ nghệ chế tạo sản phẩm bằng ha chất. cũng l lần đầu tin một kỹ nghệ thnh hnh dựa trn khm ph khoa học. Kỹ nghệ ha học đ đưa kỹ nghệ thời trang đến thứ dn.
Ngy nay, khi cc nh ha học thử chế tạo Tyrian purple theo phương cch cổ truyền, nh ha học ức, Paul Friedlander, đ phải dng đến 12,000 con ốc để thu gp khoảng 1.4 oz thuốc nhuộm tm, đủ để nhuộm một chiếc khăn tay v gi thnh ln đến 2,000 Euro!
Dưới ci nhn khoa học, tm nằm giữa quang phổ xanh dương v đỏ, c sắc xanh tm (violet) nhưng khng phải l mu xanh tm. Xanh tm hay violet l một phần của quang phổ (color spectrum) trong khi mu tm l loại sắc mu phụ, chuyển biến từ hợp chất đỏ v xanh dương. Mu bổ sung của tm l vng trn khun mẫu mu sắc Red-Yellow-Blue hay RYB. Tm cũng khng nằm trong cc mu sắc của cầu vồng [do ng Isaac Newton nhận diện] nn được gọi l non spectral color.
Hiện nay, ta c kh nhiều sắc của mu tm, ty theo mỗi l thuyết về mu sắc, colorwheel, theory of color ngay cả ngn ngữ điện ton như HTML, mu sắc xuất hiện trn mn hnh l kết quả từ sự pha trộn giữa đỏ, xanh lục v xanh dương; mu tm cũng l một gam mu nhiều sắc, pha trộn giữa đỏ v xanh dương, ty theo nồng độ đỏ hay xanh dương m ta c cc sắc tm khc nhau.
Trong sch vở Việt, mu tm cũng c nhiều tn gọi: tm hoa c, tm hoa sim, tm Huế ty theo độ đậm nhạt v t nhiều sắc xanh dương hoặc sắc đỏ.
Trở lại với cu chuyện của ng Perkin: Nh ha học trẻ tuổi tiếp tục đưa ra thị trường cc mn thuốc nhuộm khc nhưng nền tảng khoa học-kỹ nghệ do ng ấy khởi đầu đ dẫn đến việc thnh lập cc kỹ nghệ khc từ hng xưởng chế tạo sơn, bột mu v đi xa hơn, ha chất từ phng th nghiệm đ tạo nn kỹ nghệ chế tạo cao su (thay v thu gp mủ từ cy cao su), kỹ nghệ chế tạo sợi (thay v cạo lng th để lấy len, nui tằm lấy tơ).
Theo khi niệm kể trn th William Henry Perkin đ l người mở đường cho cc ti phiệt về sau như cc ng Bill Gates, Steve Jobs, v Jeff Bezos Tạm hiểu l sng kiến [hữu dụng] mới mẻ no cũng dẫn đến sự giu c, cng hữu dụng cng kiếm được nhiều bạc, bạc triệu, bạc tỷ!
Nhn xa hơn, người trẻ tuổi với những kiến tn kỳ nn được ủng hộ v trợ gip để pht huy tiềm năng nhanh chng v rộng ri hơn; sự d bỉu, cấm đon từ người chung quanh sẽ cản trở bước tiến của x hội?!
TLL - 21 Thng Ba, 2020 Orlando, FL

Bi cng thể loại :



  • florida80
    R10 V Địch Thin Hạ
    florida80's Avatar
    Release: 06-16-2021
    Reputation: 169610


    Profile:
    Join Date: Aug 2007
    Posts: 92,100
    Last Update: None Rating: None
    Attached Thumbnails
    Click image for larger version

Name:	88.gif
Views:	0
Size:	6.03 MB
ID:	1811709  
    florida80_is_offline
    Thanks: 6,312
    Thanked 37,221 Times in 10,861 Posts
    Mentioned: 1 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 511 Post(s)
    Rep Power: 114 florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9
    florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9florida80 Reputation Uy Tn Level 9
    Reply

    User Tag List

    Thread Tools

    Facebook Comments


     
    iPad Tablet Menu

    HOME

    Breaking News

    Society News

    VietOversea

    World News

    Business News

    Other News

    History

    Car News

    Computer News

    Game News

    USA News

    Mobile News

    Music News

    Movies News

    Sport News

    ZONE 1

    ZONE 2

    Phim Bộ

    Phim Lẻ

    Ca Nhạc

    Thơ Ca

    Help Me

    Sport Live

    Stranger Stories

    Comedy Stories

    Cooking Chat

    Nice Pictures

    Fashion

    School

    Travelling

    Funny Videos

    NEWS 24h

    HOT 3 Days

    NEWS 3 Days

    HOT 7 Days

    NEWS 7 Days

    HOT 30 Days

    NEWS 30 Days

    Member News

    Tin Si Nổi Nhất 24h Qua

    Tin Si Nổi Nhất 3 Ngy Qua

    Tin Si Nổi Nhất 7 Ngy Qua

    Tin Si Nổi Nhất 14 Ngy Qua

    Tin Si Nổi Nhất 30 Ngy Qua
    Diễn Đn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngn luận, an ton v uy tn. V một tương lai tươi đẹp cho cc thế hệ Việt Nam hy gh thăm chng ti, hy tm sự với chng ti mỗi ngy, mỗi giờ v mỗi giy pht c thể. VietBF.Com Xin cm ơn cc bạn, chc tất cả cc bạn vui vẻ v gặp nhiều may mắn.
    Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.


    All times are GMT. The time now is 05:43.
    VietBF - Vietnamese Best Forum Copyright ©2006 - 2021
    User Alert System provided by Advanced User Tagging (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2021 DragonByte Technologies Ltd.
    Log Out Unregistered

    Page generated in 0.07417 seconds with 13 queries