Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev là người thông thuộc Trung Quốc hiếm hoi trong giới lãnh đạo thế giới. Ông có nhiều "điểm giao cắt" với Trung Quốc.
Ngày 5/1, đối diện với cuộc biểu tình bạo loạn lớn nhất tại Kazakhstan trong 10 năm trở lại đây, Tổng thống nước này là ông Kassym-Jomart Tokayev đã có bài phát biểu trên truyền hình quốc gia, tuyên bố tình trạng khẩn cấp của đất nước: "Tôi sẽ không rời thủ đô và sẽ ở lại đây, ngay cả khi có những mối đe dọa chết chóc".
Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev phát biểu trên kênh truyền hình quốc gia nước này vào ngày 5/1. Ảnh chụp màn hình.
Theo trang 163.com của Trung Quốc, Tổng thống Kazakhstan Tokayev là người thông thuộc Trung Quốc hiếm hoi trong giới lãnh đạo thế giới, đồng thời cũng là thủ lĩnh của phe "thân Trung Quốc" lớn nhất trong các nước Trung Á. Ông có nhiều "điểm giao cắt" với Trung Quốc.
Đầu tiên, Tổng thống Tokayev đọc thông viết thạo tiếng Trung Quốc.
Thứ hai, Tổng thống Tokayev là người duy nhất trong số các nhà lãnh đạo thế giới đã từng du học ở Trung Quốc, cụ thể là học tiếng Trung.
Thứ ba, bản thân Tổng thống Tokayev đã từng làm việc ở Trung Quốc gần mười năm.
Theo trang 163.com, khi ông Tokayev nhậm chức Tổng thống Kazakhstan, phía Trung Quốc đã đánh giá cao: "Tổng thống Tokayev là một người bạn lâu năm của nhân dân Trung Quốc".
Hãy cùng quay ngược thời gian trở về 47 năm trước và xem "điểm giao cắt" của Tokayev với Trung Quốc đã xảy ra như thế nào.
Thanh niên Kazakhstan đến từ Bộ Ngoại giao Liên Xô
Năm 1975, chàng thanh niên 22 tuổi Tokayev tốt nghiệp Học viện Quan hệ Quốc tế Matxcova và vào làm việc tại Bộ Ngoại giao Liên Xô cũ.
Chàng trai trẻ đến từ nước Cộng hòa Kazakhstan đã sớm được cử đến Đại sứ quán Liên Xô tại Singapore. Tại đây, lần đầu tiên Tokayev tiếp xúc với tiếng Trung.
Sau này, ông nhớ lại: "Lúc đó, tôi nghĩ tiếng Trung rất kỳ lạ. Tôi – một người luôn quan tâm đến ngôn ngữ học - bỗng nhiên yêu thích tiếng Trung".
Điều mà Tokayev không ngờ là mối duyên của ông với văn hóa Trung Quốc đã sớm trở nên sâu sắc.
Đầu những năm 1980, quan hệ Liên Xô - Trung Quốc bắt đầu "tan băng". Hai nước liên tiếp tổ chức các cuộc đàm phán ngoại giao cấp thứ trưởng tại Matxcova và Bắc Kinh.
Trong khi các nhân viên ngoại giao thông thuộc Trung Quốc trong hệ thống ngoại giao của Liên Xô cũ đã lớn tuổi, vì lợi ích ngoại giao với Trung Quốc, Liên Xô cũ có nhu cầu cấp thiết về những nhân viên ngoại giao trẻ, thông thuộc Trung Quốc, bao gồm cả ngôn ngữ viết.
Sinh viên xuất sắc của Học viện Ngôn ngữ Bắc Kinh
Năm 1984, cựu Ngoại trưởng Liên Xô cũ Andrei Gromyko chỉ thị trong một tài liệu nội bộ: "Lập ngay kế hoạch đưa các nhân viên ngoại giao trẻ sang Trung Quốc để nghiên cứu thêm về văn hóa, chuẩn bị cho các cuộc đàm phán Xô - Trung tiếp theo".
Trong bối cảnh đó, vào năm 1983, Tokayev - một nhân viên ngoại giao trẻ 30 tuổi - từ Liên Xô cũ đến Học viện Ngôn ngữ Bắc Kinh (Trung Quốc) với tư cách là du học sinh công vụ, tập trung vào việc học tiếng Trung Quốc.
Khóa đào tạo mà Tokayev theo học tại Học viện Ngôn ngữ Bắc Kinh được phía Trung Quốc tổ chức riêng cho người nước ngoài. Họ đều là những thanh niên ưu tú đến từ khắp nơi trên thế giới.
Tokayev cũng rất quan tâm đến tình hình Trung Quốc sau cải cách mở cửa. Mỗi khi đến kỳ nghỉ đông, ông thường đến Thượng Hải, Hàng Châu, Nam Kinh và các thành phố khác tham quan, mong muốn tìm hiểu thêm về xã hội và văn hóa Trung Quốc. Sự phát triển mà Tokayev nhìn thấy ở những nơi này có tác động lớn đến các chính sách kinh tế mà ông theo đuổi ở Kazakhstan ba thập kỷ sau đó.
Năm 1984, khi Tokayev tốt nghiệp, ông được Học viện Ngôn ngữ Bắc Kinh vinh danh là "Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc của lớp năm 1984".
Chứng kiến sự sụp đổ của Liên Xô ở Bắc Kinh
Sau khi tốt nghiệp Học viện Ngôn ngữ Bắc Kinh, mối quan hệ của Tokayev với Trung Quốc không hề bị gián đoạn.
Sau một thời gian ngắn trở về Matxcova để thu thập dữ liệu cho cuộc hội đàm cấp Thứ trưởng Ngoại giao Xô - Trung, Tokayev nhanh chóng được cử quay lại Bắc Kinh và vào làm việc tại Đại sứ quán Liên Xô tại Trung Quốc với tư cách Thư ký thứ hai.
Tokayev đã ở lại Bắc Kinh cho đến năm 1991. Mãi cho đến khi Liên Xô - đất nước mà ông đã phục vụ trong 16 năm - sụp đổ, Tokayev - một trong những nhân viên thường trú nước ngoài cuối cùng của Liên Xô cũ - mới được trở về quê hương Kazakhstan vừa thành lập.
Có thể nói rằng, tại Bắc Kinh, Tokayev đã chứng kiến mối quan hệ Xô - Trung được bình thường hoá và kết cục đáng buồn của Liên Xô cũ.
"Vào thời điểm đó, khi đại sứ quán chúng tôi ở Bắc Kinh xem những gì xảy ra ở Matxcova trên TV, chúng tôi không thể tin đó là sự thật. Dù gì đất nước này cũng đã từng rất hùng mạnh", Tokayev bồi hồi nhớ lại.
Trình độ tiếng Trung khiến người Trung Quốc bất ngờ
Năm 1992, Tokayev bắt đầu bước chân vào chính trường Kazakhstan.
Ông nhanh chóng trở thành nhà ngoại giao "thân Trung Quốc" nổi tiếng ở Kazakhstan. Mỗi khi gặp phái đoàn Trung Quốc, Tokayev đều giao tiếp thành thạo bằng tiếng Trung, khiến cho các đại biểu Trung Quốc rất kinh ngạc.
Một lần, tại hội nghị quốc tế ở Almaty (Kazakhstan), Tokayev đã viết thư cho một nhà ngoại giao Trung Quốc.
Khi nhà ngoại giao Trung Quốc nhận được thư, ông ta đã rất sửng sốt, trên tờ giấy có dòng chữ tiếng Trung rất đẹp: "Xin chào ngài, Tổng thống Nazarbayev mong muốn được gặp phái đoàn Trung Quốc".
Sau khi trở thành người lãnh đạo của đất nước Kazakhstan vào tháng 6/2019, đến tháng 9/2019, Tổng thống Tokayev đã có chuyến thăm chính thức Trung Quốc đầu tiên.
Trong chuyến thăm này, Tổng thống Tokayev đã phát biểu: "Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng Trung Quốc có thể là một hình mẫu cho thế giới. Tôi chân thành chúc mừng thành công của nhân dân Trung Quốc và hy vọng rằng tình hữu nghị giữa các dân tộc Kazakhstan và Trung Quốc sẽ trường tồn".
Tất nhiên, Tokayev trở thành người "thân Trung Quốc" trên chính trường Kazakhstan, ngoài kinh nghiệm của bản thân ở Trung Quốc, ông còn được hưởng lợi từ thái độ thân thiện đối với Trung Quốc của Tổng thống tiền nhiệm Nursultan Nazarbayev.
Hiện tại, Kazakhstan đang gặp khó khăn, và Tokayev - nhà lãnh đạo "thân Trung Quốc" - đang phải đối mặt với thách thức lớn nhất trong sự nghiệp chính trị của mình.
VietBF @ Sưu tầm
