Người Sài Gonfcos truyền thống nhân hậu. Người ta có thể nhường cơm xẻ áo cho những mảnh đời bất hạnh hơn ḿnh. Một ví dụ điển h́nh là bà cụ 75 tuổi một thân bán bánh ḿ, nhặt ve chai, gồng gánh nuôi năm người con mà c̣n dành tiền nuôi heo đất để làm từ thiện suốt 40 năm qua.
Đến hẻm 60 Lư Chính Thắng, quận 3, Sài G̣n, hỏi “bà Cúc ve chai” th́ đến đứa bé 5 tuổi cũng biết. Bởi v́ cái tên đó là họ đă đặt cho bà Nguyễn Thị Bạch Cúc (75 tuổi), theo báo Thanh Niên.
Con heo đất bà Cúc (trái) “nuôi” hằng ngày luôn được nhiều người trong xóm thường xuyên góp tiền.
Suốt hơn 40 năm qua, sáng bà Cúc bán bánh ḿ nuôi năm người con ăn học, chiều lặng thầm mon men khắp các con hẻm nhặt từng vỏ chai, lon bia… ky cóp từng đồng tiền lẻ “nuôi heo đất” để giúp người nghèo.
Sinh ra trong một gia đ́nh lao động nghèo v́ mồ côi cha từ sớm, nhà lại đông anh em, nên bà Cúc phải sớm lang bạt khắp nơi kiếm sống, v́ thế mà bà thấu hiểu và cảm thông cho những phận đời nghèo khổ, bất hạnh như bà. Bà coi việc từ thiện như một thói quen mà không thể bỏ được.
Nói về những năm tháng làm từ thiện th́ có ngồi “cả ngày” nghe bà kể cũng chưa hết chuyện. V́ hơn 40 năm qua, có ngày nào bà ngừng công việc đó đâu. Bà Cúc cũng không nhớ chính xác đă bắt đầu làm từ thiện từ khi nào, v́ thời c̣n chật vật t́m kế sinh nhai, bà đă nhặt ve chai lấy tiền mua ḿ gói cho người lang thang rồi.
Thời điểm ấy, gia đ́nh bà cũng nghèo chứ không giàu có hơn ai, nhưng cái tính “thương người” của bà th́ chưa bao giờ “nghèo” cả, bà vẫn đều đặn bỏ tiền lẻ nuôi heo đất. Số tiền đó không nhiều nhưng cũng đủ để mua các thứ cần thiết tặng cho những người già neo đơn trong xóm.
Kể về nơi có nhiều kỷ niệm nhất, th́ bà nghĩ ngay đến trại cai nghiện Nhị Xuân, huyện Hóc Môn. Đó không phải là t́nh cờ, mà là cái duyên của bà với những người trẻ tuổi đang cai nghiện ma túy tại đây. Bà Cúc kể: “Trong một lần theo đoàn từ thiện đến đây, tôi được tiếp xúc với rất nhiều bạn trẻ, có những bạn c̣n rất nhỏ mà đă bị nhiễm HIV, nghĩ đến thôi đă thấy xót xa.”
Bà Cúc (phải) bán ve chai gom tiền lẻ để “nuôi heo đất” giúp người nghèo. (H́nh: Thanh Niên)
Cũng trong lần đó, bà nghe nhiều bạn trẻ than thèm trứng luộc. Nghĩ là làm, về nhà bà gom tiền bán ve chai cộng thêm tiền túi, mua ngay 200 quả trứng rồi luộc sẵn, sáng hôm sau bắt xe lên trại phát cho từng người. Kể từ đó, cứ vài ba tháng là bà lại bắt xe lên trại: “Riết rồi chúng nó gọi tôi là má Cúc luôn,” bà cười nhớ lại.
Không dừng ở đó, số tiền từ quỹ heo đất của bà Cúc cũng được trích ra cho nhiều người trong khu phố vay vốn làm ăn, học nghề; đồng thời, tặng học bổng cho ba em học sinh trong xóm có hoàn cảnh khó khăn mỗi tháng 300,000 đồng (hơn $13).
“Người dân trong xóm rất tin tưởng bà Cúc, ai cũng đồng ḷng ủng hộ, kể cả tôi cũng dành một số tiền trợ cấp người cao tuổi của ḿnh để ủng hộ quỹ heo đất, để góp phần giúp đỡ được nhiều người hơn,” bà Trịnh Thị Mười (86 tuổi), hàng xóm của bà Cúc, cho biết.
Hiện tại, bà Cúc không c̣n bán bánh ḿ nữa Nay các con bà đă trưởng thành và thành đạt, bà mừng v́ từ giờ bà không c̣n lo nghĩ ǵ nữa. Thế nhưng thói quen mỗi chiều, lọ mọ khắp các hẻm phố, gom nhặt ve chai làm từ thiện th́ bà vẫn làm v́ bà coi đó là niềm vui tuổi già.
“Riết rồi thành quen, cứ chiều tối khi nhiều người trong xóm đem rác ra để trước cổng là tôi đến đó nhặt chai nhựa, lon bia, giấy… tất cả những thứ ǵ bán được, tôi đều đem về nhà chất đống, ai vào nhà cũng tưởng là vựa ve chai,” bà Cúc dí dỏm nói.