Đây là những sự thật quá rùng rơn không phải ai cũng biết. Lịch sử ghi lại rằng thời La Mă cổ đại, những trận chiến sinh tử giữa những vơ sĩ giác đấu được coi là một chương tŕnh giải trí đẫm máu. Những trận đấu là những sự thật đáng sợ đằng sau nó.
Vơ sĩ giác đấu trong tiếng Latin là “gladiator” nghĩa là kiếm sĩ hay có cách gọi khác là đấu sĩ hoặc vơ sĩ. Những trận chiến sinh tử của các đấu sĩ thường không tránh khỏi việc đổ máu thậm chí là mất mạng. Các vơ sĩ chân chính có thể tham gia những trận chiến ở đấu trường La Mă. Trong nhiều trường hợp khác, tội phạm bị kết án tử h́nh, tù nhân chiến tranh hay nô lệ sẽ bị quan chức La Mă ép tham gia vào tṛ chơi chém giết đồng loại và trở thành đối tượng để mọi người cá cược thắng thua.
Tuy nhiên, một số người dân tự nguyện làm vơ sĩ giác đấu với mục đích chính là kiếm được nhiều tiền bạc hay danh vọng. Cuộc chiến sinh tử này được cho là tṛ chơi tàn độc nhất lịch sử. Nó trở thành thú mua vui phổ biến trong thời kỳ Cộng ḥa La Mă (năm 509 – 27 trước công nguyên) và Đế chế La Mă (năm 27 trước công nguyên – 476). Từ những năm 60, phụ nữ cũng bị hấp dẫn và lôi kéo tham gia đấu trường sinh tử ghê rợn này. Măi đến thời đại cai trị của Hoàng đế Septimius Severus (145-211) th́ tṛ chơi đẫm máu này mới bị cấm.
Bên cạnh các trận chiến sinh tử giữa người với người, một h́nh thức giác đấu nữa là những trận tranh hùng giữa người với quái thú hay thú dữ so tài với nhau.
Mỗi khi đấu trường La Mă mở cuộc chiến như vậy đều thu hút rất đông khán giả đến xem. Hàng ngàn người chăm chú quan sát những pha hành động chém giết nhau của các vơ sĩ. Khán giả reo ḥ, cổ vũ nhiệt t́nh, thậm chí tỏ rơ vui sướng khi nh́n thấy có người đổ máu, trúng đ̣n của đối phương hay bị giết. Một số người c̣n hét lên “Giết! Giết! Giết!” khi có vơ sĩ bại trận. Vơ sĩ giác đấu thua cuộc phải giơ tay lên hỏi ư kiến dân chúng và sẽ có cơ hội sống sót nếu đa số chỉ ngón tay cái lên trời. Ngược lại, họ sẽ có thể bị giết ngay tại chỗ nếu như đám đông chỉ ngón cái xuống đất.
Các vơ sĩ giác đấu được trang bị vũ khí và quần áo giống như những kẻ mọi rợ khi chỉ quấn khố và sử dụng hung khí được tẩm độc. Hầu hết, vơ sĩ đều không mặc áo khi chiến đấu, có thể đi chân không hoặc mang dép sandal. Thỉnh thoảng, một số người được bảo hộ cơ thể bằng một loại quần áo có tính chất bảo vệ giống như áo giáp.
Những vũ khí mà vơ sĩ sử dụng gồm có roi da, kiếm cong ngắn, lưới, dao găm, đinh ba… Căn cứ vào vũ khí, trang bị của họ mà người La Mă phân chia ra nhiều kiểu vơ sĩ giác đấu như: đấu sĩ đội mũ giáp (myrmillo), đấu sĩ đeo mạng lưới (retiariae) hay vơ sĩ che mặt (samnite).
Nếu vơ sĩ thất bại và có nhiều vết thương nặng th́ sẽ bị người khác dùng một chiếc búa to đánh một cú chí mạng vào đầu dẫn đến tử vong. Thi thể của vơ sĩ bại trận sẽ được xử lư tùy theo xuất thân của mỗi người. Đối với tầng lớp tử tù, họ sẽ được đem chôn hoặc ném xuống sông. Những vơ sĩ giác đấu khác xuất thân từ tầng lớp thường dân hay quư tộc sẽ được chôn cất tử tế với ḷng thành kính của mọi người.
C̣n trong cuộc chiến sinh tử giữa vơ sĩ với thú dữ th́ một số trường hợp con thú đó sẽ ăn thịt kẻ thua cuộc ngay tại đấu trường. Người ta để chuyện đó xảy ra v́ cho rằng, điều đó sẽ giúp chúng quen dần với mùi thịt người. Từ đó, chúng sẽ chiến đấu hăng máu hơn trong những trận đấu kế tiếp. Thậm chí, một số vơ sĩ chết trên đấu trường c̣n bị xẻ thịt và phân phát cho những người đến xem mang về chế biến thành thức ăn hay làm đồ vật mang tính kỷ niệm.
Một số vơ sĩ giác đấu giành chiến thắng sẽ trở thành người nổi tiếng và được mọi người tung hô như những ngôi sao. Họ cũng trở thành đối tượng mà nhiều phụ nữ khao khát được ở bên. Thêm vào đó, họ sẽ bị xăm h́nh lên mặt, cẳng chân và bàn tay để mọi người dễ dàng phân biệt các vơ sĩ với nhau.