Khách Việt phải thở oxy khi đến Machu Picchu. Có không ít người đă bỏ cuộc. Độ cao chênh lệch khiến nhiều du khách không quen.
Làm nghề hướng dẫn viên lâu năm tại Vietravel, anh Tấn Đức có nhiều kỷ niệm về những hành tŕnh đưa khách Việt đến vùng đất Nam Mỹ, trong đó không thể không nhắc tới Machu Picchu của Peru - Thành phố đă mất của người Inca.

Anh Tấn Đức tại Machu Pichu. Địa h́nh Peru đa dạng, nên quốc gia này cũng có vùng khí hậu nhiệt đới khá giống Việt Nam. Khách Việt ḿnh thường chọn đi Nam Mỹ từ tháng 4 đến tháng 7 v́ thời tiết lúc này c̣n khô ráo, chưa có mưa nhiều. Ảnh: NVCC.
"Machu Picchu là một kiệt tác về kiến trúc. Với nhiều người, nơi này giống như một cái đỉnh, một cực khác của thế giới. Machu Picchu là một thành phố linh thiêng với người Inca, và du khách muôn phương muốn đến để chiêm ngưỡng, để khám phá một nền văn minh hơn 500 năm bị dăy Andes giấu kín", anh Tấn Đức nói.
Hướng dẫn viên này nhấn mạnh du khách đến Nam Mỹ mà không thể leo lên đỉnh th́ rất đáng tiếc, v́ "đỉnh" của tour Nam Mỹ chính là Machu Picchu. Từ thành phố Rio de Janeiro, Brazil, du khách sẽ bay hơn 5 tiếng, rồi đáp xuống sân bay Lima, Peru. Từ đây du khách bay từ Lima đến Cusco trong khoảng một tiếng, lúc này độ cao đă bắt đầu thay đổi, từ 34 mét ở Lima, rồi cuối cùng là 3,400 mét so với mực nước biển ở Cusco.
Machu Picchu cách Cusco 70 km về phía tây bắc, chỉ cao 2.300 mét, nhưng nếu không đến Cusco th́ du khách không c̣n con đường nào khác để tới thành phố cổ. Khi độ cao thay đổi đ̣i hỏi cơ thể cần có thời gian thích nghi, nhưng ở đây du khách chỉ có chưa tới nửa ngày để làm quen với địa h́nh. Anh Đức nhận định phản ứng c̣n tuỳ cơ địa mỗi người, nhưng đa phần ai tham quan Machu Picchu cũng phải trải qua ít nhiều triệu chứng sốc độ cao như thở gấp, đau đầu...
"So với Tây Tạng, độ cao của Cusco hay Machu Picchu không là ǵ, nhưng một số khách tâm lư và sức khoẻ không vượt qua được nên đă bỏ lỡ vẻ đẹp tuyệt vời này", anh Đức bày tỏ.
Vài du khách Việt vừa đặt chân lên đây sẽ phải thở b́nh oxy, nên các khách sạn địa phương c̣n trang bị sẵn b́nh oxy lớn. "Khách đi với tôi lần nào cũng vậy, có người nằm bệnh viện v́ không khí ở Cusco loăng làm họ khó thở, và dĩ nhiên là đành bỏ chuyến đi Machu Picchu vào sáng hôm sau. Họ không dám đánh cược cuộc đời của ḿnh để đổi lấy một chuyến thăm Machu Picchu quá danh tiếng".
Dăy Andes được coi là xương sống của Nam Mỹ, nơi h́nh thành nên nền văn minh Inca bí ẩn. Chính người Inca đă xây trên xương sống này một hệ thống đường ṃn. Nền văn minh Inca nằm khuất giữa núi rừng cho tới ngày 24/7/1911, một sử gia cũng là nhà nhân chủng học người Mỹ mới phát hiện ra Machu Picchu, và từ đó mở ra một hành tŕnh khám phá mới về thành phố bị lăng quên này.
Hậu duệ của nền văn minh này chính là người Quechua, tập trung đông đúc quanh Cusco. Cusco từng là thủ phủ của đế chế Inca, và từ năm 1983 được thành phố này được công nhận là di sản của UNESCO. Thành phố tuy được người Tây Ban Nha xây dựng lại, nhưng dấu ấn của Inca, nhất là về mặt kiến trúc, vẫn c̣n hiện diện.

Người Quechua. Ảnh: NVCC.
Người Inca xưa kia có truyền thống xây dựng thành phố theo h́nh dạng của các loài chim hay loài thú, và con báo đen (puma) được chọn cho Cusco. Sống trên dăy Andes, nên người Inca phải dựa vào núi để pḥng thủ, và tàn tích Sacsayhuaman là một minh chứng.
Trong chương tŕnh tham quan thành phố Cusco, du khách sẽ được tận mắt nh́n thấy những bức tường đá với những tảng đá lớn, được xếp chồng lên nhau mà không cần vôi vữa. Đă gần hàng trăm năm trôi qua, dường như chưa ai giải mă được kỹ thuật chế tác đá đạt đến tŕnh độ bậc thầy của người Inca cổ. "Nếu lấy một tờ giấy mỏng chèn giữa hai tảng đá, bạn cũng không có cơ hội làm điều đó v́ khoảng cách giữa chúng không hề tồn tại", anh Đức kể.

Đồ thủ công của người Quechua. Ảnh: NVCC.
Anh Đức cho rằng hoạt động quản lư du lịch của địa phương rất đáng học hỏi. Mỗi ngày có ba đợt tham quan, mỗi đợt không quá 4 giờ, đợt đầu tiên bắt đầu từ 6h và kết thúc trước 17h mỗi ngày, và Machu Picchu chỉ đón tiếp khoảng 2.500 du khách mỗi ngày. Quy định nghiêm ngặt với du khách và hạn chế số lượng người tham quan cũng là nhằm để bảo quản di tích, Vé phải được đăng kư mua trước, kèm những qui định nghiêm ngặt như phải có hướng dẫn địa phương đi cùng đoàn, lượng khách trong đoàn không vượt quá 16, không được dùng gậy selfie hay flycam để chụp ảnh.
"Phải vậy chứ, v́ ở đâu trên thế giới này cũng vậy – đất hay người đều cần thời gian nghỉ, để hồi phục, để tái tạo năng lượng, và Machu Picchu mến yêu của chúng ta cũng không phải ngoại lệ", anh Đức chia sẻ.