Ḥ ơ! Ai ăn bông súng mắm kho
Đi về miền dưới khỏi lo đói ḷng!
Muốn ăn bông súng mắm kho/ Th́ vô Đồng Tháp ăn cho đă thèm". Nói đến mắm kho bông súng th́ địa danh Đồng Tháp đă đi vào ca dao tục ngữ để chỉ đặc sản của vùng Đồng Tháp Mười này.
Món ăn rất đơn sơ, b́nh dị và dân dă nhưng nó hội tụ tất cả tinh túy của hương đồng gió nội để làm nên một món ăn mà khi một ai đến vùng Đồng Tháp Mười được nếm thử nó phải xuưt xoa, trầm trồ.
Mùa nước về bông súng trắng lên nhanh trắng đồng. Tuy không hương sắc nhưng màu trắng cũng làm dịu mát ánh nắng trưa hè, khiến con người có cảm giác nhẹ nhàng thư thái. Bông súng thiên nhiên ưu đăi cho con người sống nơi ngọn cỏ nội đồng, nơi nào có nước là có bông súng. Củ bông súng ăn vừa bùi vừa béo, bông, thân, lá non chẳng kén miệng người Đồng Tháp.
Bông súng nhổ về để nguyên cọng rửa sạch tước vỏ bên ngoài, ngắt mỗi cọng độ dài chừng hai gang tay để trong rổ cho ráo nước. Mắm kho phải là mắm cá sặc đồng nhận trong hũ mắm bằng sành trên gài nhánh cây ổi tươi có lót mo cau, dỡ ra có màu đỏ thẫm thơm lừng mới ngon. Món mắm ấy kho bông súng đă ngon, ăn sống cùng cơm nguội càng "vét nồi".
Tuy đơn giản, dễ làm nhưng nếu không biết cách chế biến th́ món mắm ăn sẽ không được ngon. Mắm lấy ra cho vào trong nồi nấu xâm xấp nước cho ră ra rồi lược bỏ xác. Nếu nấu chung với nước dừa th́ càng ngon, nước dùng sẽ thơm và đậm đà hơn.
Nấu mắm là một quá tŕnh cũng rất công phu và khéo léo. Khi nồi mắm sôi, người nấu phải lược bỏ xương, lấy nước. Nước đầu để riêng, nước nh́, nước ba bắc nồi nấu lại thêm muối, bột ngọt, gia giảm thêm ít ớt, sả, hai loại gia vị không thể thiếu khi kho mắm.
Ngoài bông súng, bạn có thể ăn với nhiều loại rau ghém khác nhau tùy sở thích, khẩu vị của từng người
Nồi mắm kho càng thơm ngon và đậm đà hương vị hơn khi có thịt ba rọi hay c̣n gọi là thịt ba chỉ đi kèm. Mỡ trong thịt tươm ra ḥa quyện vào nồi mắm, làm cho nước dùng thơm và béo. Ngoài ra chúng ta c̣n có thể cho thêm vào nồi mắm những phụ liệu khác là cá rô đồng, cá lóc hay tép đất càng ngon. Khi nồi mắm sôi vài dạo, trút mắm nước nhứt vào cho sôi bùng, hớt bọt rồi nhắc xuống. Khi nấu, chúng ta có thể cho cà chua vào, nước dùng sẽ thanh hơn và chua nhẹ, rất dễ ăn.
Mắm kho phải ăn lúc c̣n nóng th́ mới ngon. Hương thơm của mắm ngào ngạt làm cho chúng ta không khỏi nuốt nước miếng cùng cảm giác thèm thuồng hiện rơ ra trên gương mặt. Ăn mắm kho, ngoài bông súng th́ chúng ta có thể ăn với các loại rau ghém khác tùy theo sở thích của từng người. Cái gịn gịn của bông súng, mùi thơm của mắm, béo béo của thịt ba rọi, gịn gịn, ng̣n ngọt của tép đồng và mùi the the của sả, cay cay của ớt làm thành một món ăn dân dă, b́nh dân mà tuyệt vời. Món ăn đơn sơ ít tốn kém, ai nấu cũng được, vừa bổ vừa ngon và đậm đà hương đồng gió nội.
Sả và ớt là hai gia vị không thể thiếu của mắm kho. Bạn có thể cho chúng vào khi nấu hay khi thưởng thức đều được
Các bạn thấy đấy, người Đồng Tháp hiền ḥa chân chất, hiếu khách như thế nào th́ món ăn của họ chế biến cũng dân dă như chính con người họ vậy. Món mắm kho bông súng đă từng làm nức ḷng bao du khách khi một lần dừng chân ở nơi đây. Món ăn tuy đơn sơ, dân dă nhưng đó cũng chính là cái hồn của người dân Đồng Tháp Mười thật phóng khoáng.
Theo Phạm Quang Mỹ (****.vn)
Bảy Hiền sưu tầm