News Library Technology Giải Trí Portals Tin Sốt Home

Go Back   VietBF > Other News|Tin Khác > History | Lịch Sử

Số bài trả lời (Reply's) : 1   -   Số người đă xem (Viewers) : 410
Reply
 
Thread Tools
  #1  
Old  Default Lễ nghĩa của người Việt: Gia phong từ mỗi nếp nhà
Click image for larger version

Name:	sa_TKXK.jpg
Views:	0
Size:	97.8 KB
ID:	1658852  
Đối với người Việt, việc nghiêm khắc nuôi dạy con từ thuở bé để định h́nh nhân cách lễ nghĩa về sau, sống hữu ích với đời, là một truyền thống tốt đẹp.



Tiến sĩ Đặng Xuân Bảng, Tổng đốc Hoàng Diệu, Hoàng thái hậu Từ Dụ.

Dạy con như thế nào và bố mẹ để lại những ǵ để con làm hành trang trên bước đường đời? Câu trả lời, dù rằng quan niệm mỗi thời mỗi khác, hiện nay đă có ít nhiều thay đổi. Tuy nhiên, điều cốt lơi về giá trị tinh thần bền vững trong đạo lư dạy con; cha mẹ sống gương mẫu cho con noi theo vẫn c̣n đó.
Sinh thời, cụ Phan Bội Châu đánh giá liệt nữ Lê Thị Đàn (mất năm 1910) ở Huế là Ấu Triệu (Bà Triệu trẻ) và cụ cũng gọi nữ kiệt Trần Thị Trâm ở Nghệ Tĩnh (1860 – 1930) là Tiểu Triệu (Bà Triệu nhỏ). Nhà nghiên cứu Hoàng Thanh Đạm và Phan Hữu Thịnh khi nghiên cứu về sự nghiệp của bà Trâm cho biết: “Trong việc nuôi dạy con cái, bà khéo kết hợp thái độ nghiêm nghị của người cha với thái độ dịu hiền của người mẹ. Một lần con bà mải mê đánh cờ tướng suốt cả ngày ở nhà ông tri phủ người làng đă về hưu, bà t́m đến nghiêm nghị nói với ông phủ: “Ông học đỗ đến phó bảng, làm quan đến tri phủ hẳn c̣n nhớ đến lời dạy của ông cha ta: “Gia trung hữu kỳ, nam tử tắc suy” (Trong nhà có bàn cờ, con trai tất hư). Vậy sao ông lưu giữ con tôi suốt cả ngày như thế này?”. Rồi bà nghiêm khắc bảo con về”.
Có một chi tiết đáng suy nghĩ là khi Hồ Học Lăm (1884 – 1943), con trai của bà Trâm, xuất dương, chia tay ở biên giới, bà đă xé nhỏ cái khăn mặt đưa cho con và bùi ngùi: “Con sinh ra là để rửa nhục đất nước, cũng như cái khăn mặt này dệt ra là để lau sạch mặt người. Chuyến đi này chắc chắn con sẽ gặp nhiều khó khăn trắc trở, con phải cố gắng vượt qua, nhất thiết không được bỏ cuộc nửa chừng, không được phản bội Tổ quốc. Nếu con làm trái lời mẹ th́ mẹ sẽ coi con không khác ǵ cái khăn bị xé bỏ này”. Về sau, Hồ Học Lăm trở thành nhân vật trọng yếu trong tổ chức Việt Nam Quang phục hội của cụ Phan Bội Châu.
Một trong những nếp nhà khoa bảng rực rỡ nhất VN là ḍng họ tiến sĩ Phan Huy Ích (1751 – 1822). Lúc công cán nơi xa, thư gửi về nhà, bao giờ ông cũng dặn ḍ vợ: “Dành sự bồi đắp ḍng dơi thi thư cho đứa con trai quư”; và khuyên các con: “Mới học phải công phu, chuyên cần chớ nên trễ nải”. Trong số các con ông, nổi tiếng nhất và có đóng góp lớn nhất cho nền học thuật nước nhà chính là Phan Huy Chú (1782 – 1840), tác giả Lịch triều hiến chương loại chí, được giới sử học nước nhà ghi nhận là “bộ bách khoa toàn thư” đầu tiên của VN.
Thuở bé, do người cha luôn công cán nơi xa, Phan Huy Chú chỉ gần gũi với mẹ. Công dạy dỗ của mẹ, sau này, những 30 năm sau, trên đường đi sứ nhà Thanh nhớ đến ngày giỗ mẹ, ông vẫn c̣n bùi ngùi: “Đền sao ơn ấy, biển trời/Tóc hoa c̣n ngại đường đời xiết bao/Sông Lô vườn cũ lối nào?/Cánh buồm trời Sở nao nao một ḿnh”.
Trong lịch sử nước nhà, có lẽ bà Từ Dụ (1810 – 1902) là hoàng thái hậu nổi tiếng nhất trong việc để lại nhiều bài học quư trong việc dạy dỗ con. Con của bà – vua Tự Đức – với tư cách là người nắm quyền lực cao nhất trong giai đoạn 1847 – 1883. Nhưng có một điều chắc chắn là nhờ sự giáo dục của bà, vua Tự Đức không bị tha hóa bởi cuộc sống xa hoa, phung phí.
Trường hợp của cha con tiến sĩ Nguyễn Bá Lân (1701 – 1785) cũng là một thí dụ khá tiêu biểu cho cách dạy con của người Việt. Dù người cha học giỏi, văn hay chữ tốt, nhưng nhiều lần thi trượt nên ông dồn hết tâm trí để rèn cặp con với thái độ nghiêm khắc. Hằng đêm, hai cha con cùng dùi mài kinh sử và giao kèo hễ người này ngủ quên th́ người kia phải đánh thức dậy. Nhờ học hành chăm chỉ nên qua các khoa thi, Nguyễn Bá Lân đă đậu đến tiến sĩ (1731), làm quan trải bốn triều vua, đến chức Thượng thư và giữ nhiều trọng trách khác. Với văn tài xuất chúng, Nguyễn Bá Lân được người đương thời ca ngợi là một trong “An Nam tứ đại tài”.
Ông nội của Tổng bí thư Trường Chinh là nhà sử học, tiến sĩ Đặng Xuân Bảng (1828 – 1910) lại dạy con bằng cách để lại sách. Bao nhiêu tiền lương, cụ đều đem chi vào việc khắc chữ để in sách. Cụ thường nói: “Để của lại cho con không ǵ bằng sách. Các nhà quan để của cho con, con không chịu học, chỉ tiêu xài phung phí, chả mấy chốc mà hết của. Xưa tôi có ông bạn quanh nhà lát toàn cối đá, đến cả bờ ao, ḷng ao cũng lát toàn cối đá. Ông ta bảo: “Để ruộng th́ về sau con cháu dễ bán cả mẫu, để cối đá th́ phải bán dần từng cái một, lâu dài hơn”. Gần đây tôi hỏi thăm th́ biết cối đá đă bán gần hết! Lại có một quan khác làm nhà gỗ mà đầu xà cột đều đóng chốt sắt nối nhau, để cho khó dỡ ra mà bán. Nay con cháu cũng đă bán cả nhà lẫn đất rồi!”.
Vâng theo lời dạy của cha mẹ, giữ được lễ nghĩa trong đối nhân xử thế, thời nào cũng có những người con như thế. Với Tổng đốc Hoàng Diệu, người đă tuẫn tiết trong lúc chống Pháp tấn công thành Hà Nội (1882), sinh thời rất thanh liêm và luôn đặt việc nước lên hàng đầu. Lúc làm quan, có lần ông gửi về Quảng Nam cho mẹ một vóc lụa. Bà cụ không nhận, gửi trả lại cho con, kèm theo một nhành dâu, tượng trưng cho ngọn roi, để cảnh cáo con không được nhận quà cáp ǵ của dân.
Không ṿi vĩnh, nhận hối lộ, nhũng nhiễu với dân, đó cũng chính là lễ nghĩa của người làm quan. Sự lễ nghĩa ấy, ở mỗi cá nhân nói chung, trước hết được h́nh thành từ sự giáo dục trong gia phong của mỗi nếp nhà.

Bài cùng thể loại :


  • florida80
    R10 Vô Địch Thiên Hạ
    florida80's Avatar
    Release: 09-23-2020
    Reputation: 141694


    Profile:
    Join Date: Aug 2007
    Posts: 78,852
    Last Update: None Rating: None
    Attached Thumbnails
    Click image for larger version

Name:	sa_TKXK.jpg
Views:	0
Size:	97.8 KB
ID:	1658852  
    florida80_is_offline
    Thanks: 5,487
    Thanked 34,768 Times in 9,323 Posts
    Mentioned: 1 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 511 Post(s)
    Rep Power: 99 florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    The Following 2 Users Say Thank You to florida80 For This Useful Post:
    anhhaila (09-23-2020), Diệt Chó Điên (09-23-2020)
    Old 09-23-2020   #2
    kimba
    kimba's Avatar
     
    R6 Đệ Nhất Cao Thủ
    Join Date: Nov 2014
    Posts: 4,856
    Thanks: 159
    Thanked 13,291 Times in 2,855 Posts
    Mentioned: 2 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 811 Post(s)
    Rep Power: 12
    kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7
    kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7kimba Reputation Uy Tín Level 7
    Reputation: 44657
    Default

    Gia phong nề nếp lể nghĩa cũa người Việt nay c̣n đâu ????
    Thật sự khó t́m trong xă hội hiện nay ; đôi bạn nh́n thấy nhưng không phải là sự thật .
    FOR SURE
    kimba_is_offline   Reply With Quote
    Reply

    User Tag List

    Thread Tools

    Posting Rules
    You may not post new threads
    You may not post replies
    You may not post attachments
    You may not edit your posts

    BB code is On
    Smilies are On
    [IMG] code is On
    HTML code is On


     
    iPad Tablet Menu

    HOME

    Breaking News

    Society News

    VietOversea

    World News

    Business News

    Other News

    History

    Car News

    Computer News

    Game News

    USA News

    Mobile News

    Music News

    Movies News

    Sport News

    Stranger Stories

    Comedy Stories

    Cooking Chat

    Nice Pictures

    Fashion

    School

    Travelling

    Funny Videos

    NEWS 24h

    HOT 3 Days

    NEWS 3 Days

    HOT 7 Days

    NEWS 7 Days

    HOT 30 Days

    NEWS 30 Days

    Member News
    Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. V́ một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hăy ghé thăm chúng tôi, hăy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.


    Page generated in 0.08268 seconds with 13 queries