Theo TFI, Trung Quốc đã tìm cách rót những khoản đầu tư lớn vào Baltic, khiến dường như những quốc gia này đang thức tỉnh trước mối đe dọa từ Bắc Kinh. Sự ra đời của "Kỷ nguyên Trump" đã đóng một vai trò quan trọng trong việc khiến 3 quốc gia Estonia, Latvia và Lithuania bắt đầu hiểu rằng Trung Quốc là mối đe dọa lớn hơn cần phải giải quyết. Trước mối đe dọa lớn, ba quốc gia này rõ ràng đã "ngừng chèo con thuyền của họ" về phía Trung Quốc.
Các nước Baltic đã coi Trung Quốc là mối đe dọa
Trong năm qua, Trung Quốc đã tìm cách rót những khoản đầu tư lớn vào Baltic. Tuy nhiên, theo TFI, dường như những quốc gia này đang thức tỉnh trước mối đe dọa từ Bắc Kinh. Sự ra đời của "Kỷ nguyên Trump" đã đóng một vai trò quan trọng trong việc khiến 3 quốc gia Estonia, Latvia và Lithuania bắt đầu hiểu rằng Trung Quốc là mối đe dọa lớn hơn cần phải giải quyết.
Sau khi nhóm "17+1" (tập hợp Trung Quốc với 17 quốc gia Trung Âu, Balkan và Baltic) ra đời, các mối quan hệ của Đông Âu với Trung Quốc trở nên sâu sắc hơn và dường như không có xích mích.
Có điều, sự "ve vãn" của Trung Quốc đối với khu vực này của châu Âu cũng khiến các quan chức ở Brussels lo ngại rằng Bắc Kinh sẽ dùng ảnh hưởng tài chính và kỹ thuật của mình để gây bất hòa giữa các nước thành viên EU.
Song, thời gian trôi qua, 3 thành viên của nhóm "17+1" – bao gồm gia Estonia, Latvia và Lithuania – rõ ràng đã ngừng chèo con thuyền của họ về phía Bắc Kinh.
Hội nghị thượng đỉnh Tallinn được tổ chức trực tuyến hồi năm ngoái. Ảnh: 3seas.euSáng kiến Tam Hải (The Three Seas Initiative) bao gồm 12 quốc gia dân chủ, các quốc gia thành viên EU, nằm giữa ba đại dương - biển Baltic, biển Đen và biển Adriatic. Sáng kiến này nhằm mục đích thúc đẩy đầu tư cơ sở hạ tầng mới, thúc đẩy kết nối bắc-nam, tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng như một rào chắn chống lại ảnh hưởng xấu của Nga và Trung Quốc.
Hội nghị thượng đỉnh Tallinn năm ngoái đã đánh dấu bước tiến lớn trong Sáng kiến Tam Hải. Hội nghị này do Tổng thống Estonia Kersti Kaljulaid chủ trì với sự tham dự của Ngoại trưởng Mike Pompeo cùng các quan chức hàng đầu của Mỹ, Đức và Liên minh châu Âu.
Nội dung của hội nghị tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng xuyên biên giới ở Trung Âu. Chính phủ Mỹ đã đưa ra thông báo về một khoản đầu tư mới trị giá 300 triệu USD, nâng tổng số vốn đầu tư của họ lên con số khổng lồ 1,3 tỷ USD.
Trong khi đó, các chính sách [cũng như sáng kiến] đối ngoại của Trung Quốc đang tỏ ra thất bại, khi một trong những dự án hàng đầu của họ nhằm gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc ở các nước Trung và Đông Âu đang nhanh chóng trở nên vô nghĩa. Trước gói đầu tư đầy hứa hẹn của Mỹ, khả năng đứng vững của sáng kiến "17+1" trở nên đáng lo ngại.
EU sững sờ trước động thái của Lithuania
Theo TFI, sự nghi ngờ gia tăng của các nước Baltic đối với Trung Quốc có lẽ bắt nguồn từ các báo cáo tình báo quốc gia thường niên của họ. Trong lịch sử, các tài liệu ngoại giao này hầu như tập trung hoàn toàn vào nước láng giềng khổng lồ của họ ở phía đông – đó là Nga.
Thế nhưng ngày nay, từng đoạn và từng trang của những tài liệu này lại nói về mối đe dọa đến từ Trung Quốc. Giới lãnh đạo cấp cao của các nước Baltic gần đây đã thờ ơ với hội nghị thường niên của "17+1" và tỏ thái độ lạnh nhạt với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Đây được xem là một động thái liều lĩnh gây xôn xao thế giới.
Quốc hội Lithuania đã dẫn đầu làn sóng này khi nhất trí rút khỏi nhóm "17+1" và các chính trị gia nước này kêu gọi thắt chặt hơn mối quan hệ với Đài Loan.
Tờ DW cho hay, việc Lithuania từ chối kết giao với Bắc Kinh, trong khi duy trì ý định tìm kiếm quan hệ thương mại với Đài Loan, được đánh giá là một động thái cực kỳ táo bạo đối với một quốc gia EU.
Hiện nay, các động thái của Lithuania đều được tính toán để khiến Bắc Kinh khó chịu và thách thức trả đũa.
Lập trường như vậy thường khiến các nước khác phải ngạc nhiên, đặc biệt là ở EU. "Tại sao một quốc gia EU có thu nhập trung bình khiêm tốn lại muốn thách thức những gã khổng lồ như Nga và Trung Quốc? là một câu hỏi mà nhiều người thắc mắc.
Tập đoàn Huawei của Trung Quốc đối mặt với thất bại ở châu Âu. Ảnh: SCMP
TFI nhận định, dường như Trung Quốc đã đánh giá thấp tầm quan trọng của đối thủ địa-chính trị lớn nhất đối với họ trong khu vực này [đó là Mỹ], dù tầm ảnh hưởng chiến lược của Washington ở sườn phía đông của NATO trên thực tế cũng không nên bị phóng đại.
Trong hai thập kỷ qua, đặc điểm chính trong chính sách đối ngoại của các nước Baltic là liên kết chặt chẽ ở mức cao nhất có thể với Mỹ. Do đó, không phải ngẫu nhiên mà Estonia trở thành một trong những nước EU đầu tiên ký thỏa thuận song phương với chính phủ Mỹ về việc cấm tập đoàn Huawei của Trung Quốc hoạt động trên lãnh thổ của họ. Latvia và Lithuania cũng nhanh chóng làm theo.
Trong các vấn đề chiến lược, các nước Baltic cũng có khả năng sẽ chú ý đến các lợi ích địa chính trị của Mỹ.
Theo TFI, dưới thời của ông Trump, bản chất mang tính đe dọa của Trung Quốc đã lộ diện. Giờ đây, ngay cả khi Tổng thống mới của Mỹ đã lên nắm quyền và có những thay đổi nhất định trong chính sách, các quốc gia Baltic vẫn không có dấu hiệu thay đổi lập trường, và họ vẫn xem Trung Quốc là một mối đe dọa lớn.
