"Siêu biến thể" Omicron ảnh hưởng thế nào đến những người đã tiêm đủ mũi vaccine

[nguoiduatinabc]

Sự xuất hiện của biến thể Omicron. Một biến thể được xem là "tồi tệ nhất", sở hữu các "siêu đột biến" đang khiến cả thế giới phải lo ngại. Đặc biệt là ở khả năng lây nhiễm cũng như lẩn tránh miễn dịch từ vắc-xin tốt hơn so với các biến chủng hiện nay, bao gồm cả Delta - biến thể đang chiếm ưu thế toàn cầu.

Vắc-xin sẽ có tác dụng?Lấy ví dụ tại Anh. Hiện tại, toàn bộ các vắc-xin được cấp phép tại đây hoạt động bằng cách "huấn luyện" cho hệ miễn dịch chống lại các gai protein - cấu trúc được virus corona gây bệnh Covid-19 sử dụng để xâm nhập vào tế bào, mà cụ thể là gắn với thụ thể ACE2.



Biến thể Omicron sở hữu tới hơn 30 đột biến ở gai protein, trong đó có 10 đột biến liên quan đến cái gọi là RBD (tạm dịch: liên kết thụ thể) - một khu vực đặc biệt cho phép virus bám vào thụ thể tế bào. Để so sánh, Delta chỉ có 2 đột biến ở RBD thôi.

Tuy nhiên ngay cả với ngần ấy thay đổi, vẫn sẽ có những khu vực mà kháng thể và tế bào T (lympho T - tế bào tạo miễn dịch) có thể phản ứng.

"Nếu nhìn vào tổng thể các đột biến, bức tranh trông rất kinh khủng, giống như toàn bộ những kháng thể quan trọng nhất đều trở nên vô dụng," - Danny Altmann, giáo sư miễn dịch học từ ĐH Imperial College London.

"Tuy nhiên, các thông tin có được từ Nam Phi cho thấy tình hình không đến mức quá nghiêm trọng. Những người được đưa tới bệnh viện chủ yếu đều chưa tiêm chủng, nên có lẽ vắc-xin vẫn đang bảo vệ tốt."

Chưa kể tế bào T còn có chức năng huấn luyện tế bào sản sinh kháng thể trước các rủi ro mà nó phải đối mặt.

"Chúng tôi (các nhà khoa học) đều cho rằng tế bào T có thể nhận ra sự khác biệt giữa các biến chủng, và nó sẽ cho bạn sự bảo vệ nhất định," - Altmann bổ sung.

Vắc-xin vẫn bảo vệ được, nhưng ở mức nào?

Thực tế cho thấy, những người đã tiêm chủng 2 mũi vẫn có thể nhiễm biến thể Delta, dù tỷ lệ thấp hơn 3 lần so với những người chưa tiêm. Ngoài ra, người đã tiêm chủng giảm được nguy cơ tử vong tới 9 lần nếu chẳng may nhiễm bệnh.

Theo Giáo sư Paul Morgan, nhà miễn dịch học từ ĐH Cardiff (Anh), điều này có thể cũng sẽ đúng với Omicron. "Tôi nghĩ nó (mức độ bảo vệ) chỉ giảm đi, thay vì mất đi hoàn toàn."

"Virus sẽ không thể loại bỏ toàn bộ các biểu mô trên bề mặt, vì nếu làm vậy các gai protein sẽ không thể hoạt động được nữa. Nghĩa là dù kháng thể và tế bào T từng chống lại các biến chủng trước kia có khả năng không hiệu quả, sẽ vẫn còn một phần nào đó có tác dụng."

Cũng theo Morgan, việc tăng cường miễn dịch cho cộng đồng bằng mũi tiêm thứ 3 sẽ là một nước đi tốt. "Dù phân nửa, thậm chí là 2/3 miễn dịch không còn tác dụng, bạn vẫn sẽ còn lại một ít kháng thể. Và việc bổ sung thêm đương nhiên là tốt hơn."

Với những người đã tiêm chủng 2 mũi rồi nhiễm Delta, viễn cảnh với họ có phần tươi sáng hơn. "Nhóm này sẽ sở hữu một hệ miễn dịch rất rộng, đủ để xử lý phần lớn các biến chủng mới," - trích lời David Matthews, giáo sư virus học từ ĐH Bristol (Anh).