12/8
Sài G̣n có những con hẻm, có hẻm cạn chục nóc nhà, có hẻm sâu hun hút chạy ngoằn nghèo dẫn ta đi miết đến những xóm nhà khác nếu không quen sẽ khó t́m lối ra. Có hẻm giàu với những giàn hoa đẹp dưới nắng vàng và những ngôi nhà đóng cửa. Có hẻm nghèo bốn mùa nước đọng.
Cách đây hơn nửa thế kỷ có chàng trai tỉnh lẻ vào đất này kiếm chữ. V́ hoàn cảnh nên ở trọ trong những xóm nghèo của những con hẻm đó. Phương tiện di chuyển là đôi chân nên anh chàng len lỏi trong hẻm mà đi và nhờ vậy anh ta khám phá ta cái duyên của những con hẻm Sài G̣n. Ở đó người ta chen chúc nhau trong những căn nhà nhỏ. Ở đó người ta sống ở ngoài ngơ nhiều hơn ở trong nhà. Sáng ngồi cà phê ăn gói xôi, tô cháo, ổ bánh ḿ, dĩa bánh cuốn… rồi tản đi kiếm cơm.
Chiều chiều, tối tối tụ lại, bắt ghế ra ngồi tán bao nhiêu là chuyện. Đúng với câu tối lửa tắt đèn có nhau. Đùm bọc, chở che, giúp nhau lúc đau yếu, hoạn nạn. Nhưng cũng không thiếu những trận căi cọ, xô xát nhau. Con hẻm đủ cả hỉ nộ ái ố của cuộc đời. Có sống trong những con hẻm với bà con lao động, những người nghèo tay làm hàm nhai mới hiểu hết ḷng người Sài G̣n. Thành phố này không chỉ là những toà nhà cao, những nhà hàng sang trọng, những cuộc vui thâu đêm suốt sáng với ánh đèn màu xanh đỏ. Mà Sài G̣n c̣n là những con hẻm chằng chịt từ quận giàu cho đến quận nghèo. Sài G̣n ở đâu cũng có hẻm. Và là những con hẻm rất Sài G̣n.
Sài G̣n có hàng ngh́n con hẻm. Có hẻm giàu với những biệt thự kín cổng cao tường. Cũng có rất nhiều con hẻm nghèo với những người lao động gắn bó với nhau qua mấy đời. Mỗi con hẻm có đặc trưng riêng và nó làm nên diện mạo của một thành phố. Hẻm Sài G̣n không chỉ có cái duyên mà nó c̣n chứa cái t́nh. T́nh người.
Trong cơn đại dịch đi qua thành phố này. Khi những con đường phố vắng tanh v́ phong toả. Khi con hẻm bị giăng dây và kéo kẽm. Những con hẻm đầy t́nh người vẫn duy tŕ được tấm ḷng của người Sài G̣n che chở, giúp đỡ nhau trong cơn hoạn nạn. Củ khoai, con cá, bó rau, kư gạo đă được chia sẻ để tạm sống qua ngày trong thời gian bi thảm của thành phố. Những con hẻm đầy nước mắt khi những người ra đi và trở về trong hũ cốt. Những đứa bé ngơ ngác khi mồ côi cha mẹ được ṿng tay thương yêu của những người hàng xóm chở che. Người ta quên mất những giận hờn, những căi cọ thường ngày để cùng nhau đi qua những ngày giông băo.
Khi chán với cảnh người xe chen chúc, hăy đi về với hẻm. Về với những xóm nhỏ, những quầy hàng cũng nhỏ, những căn nhà cũng nho nhỏ, những con đường xi măng cũng nhỏ đôi chỗ chỉ lách được một chiếc xe qua. Ở đó ta sẽ t́m lại được t́nh cảm chân chất, giản dị, mộc mạc và bộc trực của người Sài G̣n. Ngồi với dân hẻm một buổi chiều, nghe người ta nói chuyện, nhấm một chút rượu, nâng một cốc bia, xé một con khô với tiếng khà sảng khoái, nh́n những đứa trẻ đùa vui trong tiếng nhạc, tiếng hát, tiếng ti vi vọng ra từ những căn nhà, sự lộn xộn có sắp xếp của một hẻm nhỏ, ta hiểu được thêm tấm ḷng của người Sài G̣n một thuở.
Những con hẻm vẫn c̣n đó. Và sẽ c̣n măi đó để làm nên một Sài G̣n. Nó cũng là cái hồn của một thành phố mà thiếu nó sẽ không trọn vẹn một Sài G̣n.
B́nh Luận từ Facebook
Đỗ Duy Ngọc
|