- Vài ngày gần đây, cộng đồng mạng đang nổi sóng với những tranh luận của đạo diễn Lê Hoàng và nhà văn Trang Hạ về vai tṛ của đàn ông và phụ nữ trong công việc gia đ́nh. VietNamNet sẽ đăng lại những tranh luận này và mong nhận được những phân tích, phản hồi thú vị của độc giả xoay quanh vấn đề.
Shakespeare là nhà viết kịch vĩ đại của nhân loại. Hamlet là vở bi kịch vĩ đại của ông. Trong tác phẩm nổi tiếng này, nhân vật nam thường xuyên thét lên "To be or not to be" có nghĩa "Tồn tại hay không tồn tại".
Ai cũng chắc mẩm câu nói đấy là kinh điển. Thế nhưng, gần đây toàn nhân loại đă ngă ngửa người khi lục trong thư viện cổ, bản gốc của Shakespeare cho Hamlet kêu lên "To wash dishes or to not wash dishes" có nghĩa "Rửa bát hay không rửa bát".
Hóa ra, rửa bát, lau nhà, chùi đồ vật, đánh bóng và làm sạch chúng là nỗi khao khát cháy bỏng của đàn ông. Nhưng hàng trăm năm qua điều ấy đă bị phụ nữ xuyên tạc và vùi dập, cướp lấy một cách trắng trợn.
Đàn ông trước hết là con người. Mà con người, chả ai muốn nặng nhọc, muốn nguy hiểm (h́nh như con voi hoặc con sư tử cũng thế). Do đó, thay v́ xông ra chiến trận, lao vào gươm giáo kẻ thù, hay lao vào bom đạn, đàn ông đều thích lao vào bếp, vừa mở ṿi nước, vừa quét dọn, vừa ca hát, vừa múa giẻ lau.
Nhưng phụ nữ, ác thay, đă tranh mất phần này.
Không dựa trên một văn bản rơ ràng nào, không căn cứ vào điều lệ nào, do ai ban bố, chỉ xuất phát từ thói quen, từ quan niệm, và từ mong mỏi thầm kín là chiếm lấy những công việc dễ dàng, phụ nữ đă ngang nhiên, trắng trợn, bất chấp dư luận trong gia đ́nh, trong nước và quốc tế giành lấy độc quyền làm chủ trong bếp.
Hầu như trong mọi gia đ́nh hôm nay, ông chồng ngủ dậy là đă thấy bà vợ đang xào nấu, đang băm chặt, đang chùi rửa. Dù chàng có dậy sớm tới đâu th́ nàng cũng dậy sớm hơn. Dù chàng có bưng mâm chén đĩa lao tới ṿi th́ nàng cũng cướp lấy tức th́.
Ai cũng tưởng như thế là các cô gái đảm đang, là nề nếp, là yêu chồng. Không ai chịu hiểu thực ra đó là một cách tạo sức ép tinh vi, đẩy đàn ông ra vỉa hè, bắt họ phải lao vào những cuộc cạnh tranh khó khăn hơn, tàn nhẫn hơn, và ít thơ mộng hơn.
Khi phụ nữ giành hết việc nhà, lại c̣n che đậy điều ấy bằng những khẩu hiệu như "Hy sinh thầm lặng" hoặc "V́ chồng v́ con", với các h́nh ảnh "Đầu tắt mặt tối", đàn ông chả c̣n cách tồn tại nào nữa là buộc phải t́m vinh quang ở nơi khác ngoài gia đ́nh. Mà những chỗ đó, ôi thôi, đầy khó khăn, gian khổ, cạm bẫy.
Bị tước quyền nội trợ một cách hồn nhiên, bị tống ra khỏi bếp một cách dễ thương, dịu dàng, đàn ông chỉ c̣n việc suốt ngày đêm, năm tháng, lang thang ở các công ty, các cơ quan xí nghiệp, hay tệ hơn, các quán rượu để t́m một chút hào quang.
Phụ nữ thật tinh khôn. Chả những lấy đi của đàn ông phần lau dọn, họ c̣n tước đi niềm yêu thích chúng. Họ tung ra đủ các luận điệu, tuyên truyền, nói rằng việc nhà là việc vụn vặt, tủn mủn, không xứng đáng với sức khỏe, kiến thức, cũng như phẩm giá cao quư của mọi ông chồng. Hậu quả là bao nhiêu thế kỷ qua, đàn ông bị dằn vặt như Hamlet: "Rửa bát hay không rửa bát". Rửa th́ bị nghĩ là tầm thường, không làm được việc lớn. Không rửa th́ tiếc nuối v́ đó thực ra vẫn c̣n dễ chịu hơn ngàn lần những việc ḿnh sẽ phải gặp ở công ty (thời Hamlet chưa có công ty, nhưng đă có triều đ́nh!).
Đă tới lúc đàn ông phải siết chặt hàng ngũ, đấu tranh một cách mạnh mẽ, thẳng thắn để giành quyền lau chùi của họ không cho phụ nữ thao túng và xâm chiếm.
Sự nghiệp đấu tranh này phải có sự giúp sức của dư luận tiến bộ, của các cơ quan báo chí, tuyên truyền. Nếu đâu đó có tổ chức cuộc thi làm việc nhà mà phụ nữ đạt hết các giải do đàn ông không tham gia th́ cũng rất lăng phí. Phải nuôi nấng, đào tạo, giáo dục và mở rộng cửa cho đàn ông vào bếp một cách tự nguyện và coi đó như một tiêu chuẩn của phụ nữ thông minh. Hăy thay đổi tận gốc cách miêu tả đàn ông, ví dụ như h́nh ảnh người doanh nhân mặc comp-lê, xách cặp da không đẹp bằng khi họ đeo tạp dề, ôm chai nước rửa chén. Hoặc ông giám đốc ngồi uy nghi bên bàn giấy không sang trọng bằng ngồi tươi cười trước đống xoong nồi. Sự nghiệp này không phải khôi hài, nó là khao khát cháy bỏng mà đàn ông mong mỏi.
Lê Hoàng