Băng rôn “Vượt đèn đỏ chỉ dành cho người ít học” tại B́nh Định đang gây băo tranh luận trên diễn đàn, phải chăng người Việt chúng ta quá nhạy cảm? Nếu có một bảng xếp hạng cho băng rôn tuyên truyền về luật giao thông ấn tượng nhất từ trước tới giờ, th́ có lẽ không đối thủ nào vượt qua được băng rôn mới vừa được treo ở TP Quy Nhơn (B́nh Định) với nội dung vô cùng ngắn gọn, vô cùng sốc: “Vượt đèn đỏ chỉ dành cho người ít học”.
Ông Giám đốc Sở GTVT B́nh Định cho biết, v́ quá phản cảm nên băng rôn này đă bị gỡ bỏ ngay, đó chỉ là “sáng kiến” do Văn pḥng Ban An toàn giao thông tỉnh nghĩ ra và mang đi in treo ở các đường phố Quy Nhơn chứ không có cơ quan ban ngành nào chỉ đạo.
Băng rôn th́ bị gỡ đi rồi nhưng thật khó có thể mô tả hết phản ứng của xă hội với tấm băng rôn này. V́ người Việt luôn là vậy, đụng đến chuyện học vấn là vô cùng nhạy cảm.
Người th́ bảo băng rôn thế này có ǵ mà phản cảm, sự thật mất ḷng, thuốc đắng giă tật, nếu không vượt đèn đỏ th́ việc ǵ mà bị “chạm nọc” đến nỗi nhảy chồm chồm lên.
Những người khác th́ bức xúc thực sự, họ nói chính những người làm băng rôn này mới là người ít học, tuyên truyền kiểu ǵ lại thiếu văn hóa thế. Thế chả hóa ra cổ vũ cho người ít học vượt đèn đỏ à.
Số khác trung dung hơn, cho rằng có thể chữa lại băng rôn: “Vượt đèn đỏ là hành vi kém văn hóa, kém văn minh” th́ có thể dùng được. Rồi tiếp đó, mọi người sa đà vào tranh căi các khái niệm: “ít học”, “học nhiều”, “ít học vẫn có thể không vượt đèn đỏ v́ họ học từ trường đời”, “không được xúc phạm người ít học, họ không có tiền đi học th́ sao”.
Mỗi khi dừng đèn đỏ ở bất kỳ một con phố nào đó ở thủ đô hay bất cứ đâu, tôi đều thấy vừa tội nghiệp vừa xấu hổ khi những người nước ngoài tḥ ra thụt vào không dám qua đường. Bởi họ biết đèn đỏ rơ ràng ra đấy, cả thế giới văn minh biết là đèn đỏ th́ phải dừng, nhưng người Việt Nam th́ chưa chắc, nên họ không dám qua đường.
Chao ôi, cứ tranh căi lùng quanh như thế th́ có đến tết Công gô vẫn chưa hết chuyện. Cái chính là những thực tế trong đời sống xă hội của chúng ta nó đă đảo lộn hết mọi loại quy chuẩn, và ước mơ về một xă hội văn minh, thượng tôn pháp luật là quá xa vời.
Đời thủa nhà ai mà đến bây giờ, bước vào năm thứ 15 của thế kỷ thứ XXI, khi mà loài người đă tiến đến đâu xa lắm trên con đường tiến bộ văn minh th́ người Việt chúng ta vẫn c̣n ngồi tranh căi với nhau về chuyện nên đối xử thế nào với người vượt đèn đỏ, có nên xúc phạm họ hay không.
Vượt đèn đỏ hẳn nhiên là vi phạm pháp luật, phải xử phạt, phải trừng trị, bởi nó không chỉ gây nguy hiểm cho chính người vi phạm mà c̣n cho cả cộng đồng. Sự thiếu nghiêm minh của việc tuân thủ pháp luật có mặt mọi nơi, mọi chỗ trong đời sống chúng ta, thông dụng đến mức chúng ta hồn nhiên coi đó là chuyện thường t́nh, có thể xuê xoa, bỏ quá cho nhau được.
Cái thói buông tuồng của một xă hội kém phát triển, thích ǵ làm nấy, phép vua thua lệ làng đă lan tràn khắp chốn. Người có chức quyền th́ lợi dụng chức vụ, đặc quyền đặc lợi để đè lên phép nước. Kẻ đóng vai tṛ công dân th́ mắt trước mắt sau cứ ŕnh ŕnh để vi phạm một quy tắc, quy định nào đó có lợi cho ḿnh. Cứ bờn nhờn với nhau như cá mè một lứa.
Mỗi khi dừng đèn đỏ ở bất kỳ một con phố nào đó ở thủ đô hay bất cứ đâu, tôi đều thấy vừa tội nghiệp vừa xấu hổ khi những người nước ngoài tḥ ra thụt vào không dám qua đường. Bởi họ biết đèn đỏ rơ ràng ra đấy, cả thế giới văn minh biết là đèn đỏ th́ phải dừng, nhưng người Việt Nam th́ chưa chắc, nên họ không dám qua đường.
Vậy có phải chúng ta đang tự loại ḿnh ra khỏi thế giới văn minh. Bằng cách vượt đèn đỏ, bằng cách ph́ phèo hút thuốc mặc kệ biển cấm, bằng cách xả rác tứ tung, đi lại lộn xộn?
Một xă hội đă quen với sự buông tuồng nên đến nỗi khi làm băng rôn cổ động, thay v́ nói xa xôi, bóng gió, chúng ta không c̣n cách nào khác là phải xổ huỵch toẹt vào mặt nhau: “Vượt đèn đỏ là người ít học”.
Cái sự học th́ vô cùng mênh mông bể sở. Người có đầy bằng cấp nhưng là các bậc “học giả” th́ ra đường vẫn vượt đèn đỏ như thường. Người không có bằng như “ông nọ bà kia” nhưng có tự trọng, giữ được liêm sỉ th́ cái băng rôn thế kia là một sự xúc phạm.
Cái băng rôn ấy cuối cùng thế mà hóa hay, nó là một tiếng chuông báo cháy cho cái sự “hết chịu nổi” v́ cái thói cư xử kém văn minh, cái ư thức coi pháp luật như tṛ đùa ở xứ ḿnh. Mà khó thay, để thiết lập lại trật tự, phải được làm từ trên xuống dưới, từ cao xuống thấp và sẽ phải có không ít những mất mát.
Ở Hà Nội có một câu cũng khá thú vị về cái sự đi lại trên đường: “Hà Nội không vội được đâu”. Ngẫm ra cũng nhiều điều cần phải suy nghĩ, ai cũng vội, ai cũng bao biện cho cái vội của ḿnh để chèn lấn lên quyền lợi của người khác, th́ xă hội sẽ đi về đâu.
Xin được chốt lại câu chuyện về tấm băng rôn gây tranh căi này bằng một mẩu chuyện vui. Rằng có một anh người Việt sang đất nước Lào, ai cũng biết ở Lào người ta đi đứng rất khoan thai, trật tự, nếu có tiếng c̣i xe pin pin inh ỏi trên đường th́ chắc chỉ có thể là c̣i xe của người Việt.
Anh người Việt ra đường bấm c̣i xin vượt, anh người Lào không cho, thế là căi nhau. Anh người Việt bảo: Xê ra cho tôi đi, tôi đang vội. Anh người Lào mới thủng thẳng bảo: Vội à, vội thế sao không đi từ hôm qua đi.
Thế đấy, biết là vội sao không đi từ hôm qua đi. Một lời đối đáp đầy minh triết.
tm
|
|